Untuk membandingkan dua sistem tenaga secara adil, kekalkan syarat yang sama dan ubah sistem sahaja. Kemudian kira kuantiti yang sama bagi kedua-duanya, nyatakan perbezaan itu dan tulis apa yang diandaikan oleh perbandingan tersebut.
Pelajaran ini menutup kelompok tenaga elektrik sebelum set latihannya. Ia memakai formula daripada mengira tenaga daripada jadual peralatan.
Apa yang diperlukan oleh perbandingan adil?
Tulis dahulu perkara yang dipegang tetap sebelum mengira. Bagi dua sistem paparan di bilik darjah, perkara biasanya ialah jam guna sehari, bilangan hari dan, jika bayaran ditanya, tarif.
Jika soalan meninggalkan salah satu daripadanya, nyatakan ia sebagai andaian anda. Satu ayat itu sering bernilai satu markah.
Contoh berlatih: projektor dengan skrin televisyen
Bilik A menggunakan projektor rekaan berkuasa 240 W. Bilik B menggunakan skrin televisyen rekaan berkuasa 110 W. Andaikan kedua-duanya digunakan 2 jam sehari selama 5 hari, dan tarif ialah RM0.45 bagi setiap kWh.
Langkah 1: kira jam. 2 × 5 = 10 j bagi setiap sistem.
Langkah 2: kira tenaga.
- Projektor: 240 × 10 = 2 400 Wh = 2.4 kWh
- Skrin televisyen: 110 × 10 = 1 100 Wh = 1.1 kWh
Langkah 3: cari perbezaan. 2.4 − 1.1 = 1.3 kWh seminggu.
Langkah 4: cari bayaran di bawah tarif yang diandaikan. Projektor: 2.4 × 0.45 = RM1.08. Skrin televisyen: 1.1 × 0.45 = RM0.495, kira-kira RM0.50. Projektor membawa bayaran lebih kira-kira RM0.59 seminggu.
Langkah 5: buat kesimpulan bersama andaian. Projektor menggunakan 1.3 kWh lebih banyak tenaga setiap minggu, dengan andaian jam yang sama, hari yang sama dan tarif yang sama. Saiz paparan dan kecerahan tidak dibandingkan.
Ayat terakhir itu ialah had yang jujur: data tidak menyatakan kedua-dua sistem memberi paparan yang sama besar.
Kesilapan yang menghilangkan markah
Slip yang dilihat ialah perbandingan tidak adil: “Projektor menggunakan 2 400 Wh dan skrin televisyen hanya 550 Wh, jadi skrin jauh lebih baik”. Angka 550 Wh datang daripada menjalankan skrin selama 5 jam sahaja, iaitu separuh masa projektor.
Pendekatan yang dibetulkan memberi kedua-dua sistem 10 jam yang sama. Barulah perbezaan tenaga disebabkan oleh sistem itu sendiri, dan itulah tujuan perbandingan.
Bagaimana menulis jawapan perbandingan?
Susun jawapan dalam tiga bahagian: andaian, angka bagi setiap sistem dan kesimpulan yang menyebut had. Contoh ringkas: “Andaian: 2 j sehari, 5 hari, sama tarif. Projektor 2.4 kWh, skrin 1.1 kWh. Skrin menggunakan tenaga lebih sedikit; saiz paparan tidak dibandingkan.”
Bentuk ini mengelakkan jawapan yang hanya menulis “skrin lebih baik” tanpa bukti.
Semak sendiri
Kipas A berkuasa 45 W dan kipas B berkuasa 65 W. Andaikan kedua-duanya digunakan 6 jam sehari selama 5 hari. Cari tenaga mingguan setiap kipas dalam kWh dan perbezaannya.
Jawapan
Jam: 6 × 5 = 30 j bagi setiap kipas.
Kipas A: 45 × 30 = 1 350 Wh = 1.35 kWh. Kipas B: 65 × 30 = 1 950 Wh = 1.95 kWh.
Perbezaan = 1.95 − 1.35 = 0.60 kWh, dengan andaian jam dan hari yang sama, dan kedua-dua kipas memberi aliran udara yang sama.
Apa yang dipelajari seterusnya
Uji keempat-empat pelajaran dalam set latihan bersepadu. Makmal bukti graf dan perbandingan adil (Bahasa Inggeris) memberi lebih banyak senario ujian adil.
Untuk guru yang membaca ayat andaian anda bersama-sama, lihat tuisyen Sains dalam talian secara satu lawan satu.