Topik ini menghubungkan daya dengan kesan yang dihasilkannya: pada permukaan pepejal, di dalam cecair, pada objek yang terapung dan dalam mesin hidraulik. Semuanya berpusat pada satu idea, iaitu tekanan ialah daya setiap unit luas.
Panduan ini ialah sebahagian daripada panduan Sains SPM. Topik daya dan gerakan memberi asas tentang daya, dan laluan Tingkatan 5 menunjukkan bagaimana topik ini berpasangan dengan topik lain semasa ulang kaji.
Bagaimana empat bahagian ini berkait?
Pelajaran pertama, mengira tekanan daripada daya dan luas, mengajar rumus P = F ÷ A dan penukaran unit. Semua pelajaran lain bergantung padanya.
Membandingkan tekanan dalam bendalir menunjukkan bahawa tekanan cecair bergantung pada kedalaman dan ketumpatan. Menerangkan keapungan secara konsep menggunakan perbezaan tekanan itu untuk menerangkan mengapa objek terapung. Mentafsir data sistem hidraulik menunjukkan cara tekanan dipindahkan dalam cecair tertutup.
Contoh ringkas: kotak yang sama, dua permukaan
Sebuah kotak rekaan mempunyai berat 60 N. Permukaan yang lebih luas pada bahagian bawah ialah 0.03 m², dan permukaan yang lebih kecil ialah 0.012 m².
Apabila kotak diletakkan pada permukaan yang luas, tekanan = 60 ÷ 0.03 = 2 000 Pa. Apabila kotak ditegakkan pada permukaan yang kecil, tekanan = 60 ÷ 0.012 = 5 000 Pa.
Berat kotak tidak berubah, tetapi tekanan menjadi 2.5 kali ganda kerana luas menjadi lebih kecil. Kesan itu muncul dalam setiap pelajaran seterusnya dalam bentuk yang berbeza.
Apa yang perlu ada dalam setiap jawapan tekanan?
Tiga perkara muncul dalam setiap pelajaran di bawah topik ini. Pertama, daya ditulis dalam newton, dan jika soalan memberi jisim, berat dikira dahulu dengan jisim × g. Kedua, luas ditulis dalam m², dengan penukaran daripada cm² pada baris sendiri. Ketiga, jawapan dihujungi unit yang betul, iaitu Pa, N atau cm.
Untuk soalan penerangan, tulis faktor yang menentukan hasilnya sebelum menyebut nombor. Contohnya, tekanan cecair bergantung pada kedalaman dan ketumpatan, dan bukan pada bentuk bekas.
Siapa patut bermula di mana?
- Keliru dengan unit cm² dan m²: mulakan dengan mengira tekanan daripada daya dan luas.
- Yakin dengan pengiraan tetapi lemah menerangkan: pergi ke keapungan secara konsep.
- Soalan jadual data menyusahkan: buka data sistem hidraulik.
- Mahu soalan bercampur: gunakan latihan daya dan tekanan.
Jika anda mahu seorang guru menyemak pengiraan dan penerangan anda bersama-sama, lihat tuisyen Sains dalam talian secara satu lawan satu.