Glosari ini menerangkan istilah dan kata soalan Bahasa Melayu yang muncul dalam pelajaran SPM Bahasa Melayu. Setiap entri mempunyai contoh pendek dan istilah yang paling mudah dikelirukan dengannya.
Jambatan istilah BM dan Inggeris menambah penjelasan dalam bahasa Cina. Kembali ke panduan SPM Bahasa Melayu untuk pelajaran.
Istilah penulisan dan rumusan
| Istilah | Maksud | Contoh pendek | Dikelirukan dengan |
|---|---|---|---|
| Karangan | Tulisan yang dihasilkan untuk satu tugasan tertentu | Karangan tentang penggunaan teknologi | Rumusan |
| Rumusan | Ringkasan yang hanya mengekalkan isi yang dikehendaki tugasan | Rumusan dua petikan dalam satu perenggan | Karangan, atau menyalin petikan |
| Kehendak soalan | Apa yang soalan mahu anda lakukan dan bincangkan | “Jelaskan kesan” memerlukan kesan, bukan punca | Topik soalan |
| Isi | Satu perkara utama dalam perenggan | Isi: pembaziran makanan menaikkan kos sara hidup | Contoh |
| Huraian | Penerangan yang mengembangkan sesuatu isi | Sebab kos yang naik mengurangkan simpanan keluarga | Isi |
| Contoh | Kes khusus yang menyokong isi | Projek kantin sebuah sekolah | Huraian |
| Penanda wacana | Kata yang menghubungkan ayat atau perenggan | Selain itu, oleh itu, walau bagaimanapun | Kata hubung dalam ayat |
| Laras bahasa | Gaya bahasa yang sesuai dengan keadaan | Bahasa formal dalam surat kepada pengetua | Dialek atau bahasa slanga |
Istilah kefahaman
| Istilah | Maksud | Contoh pendek | Dikelirukan dengan |
|---|---|---|---|
| Isi tersurat | Maklumat yang dinyatakan terus dalam petikan | “Kelab itu menanam 120 pokok” | Isi tersirat |
| Isi tersirat | Maklumat yang anda simpulkan daripada petunjuk | Pandangan yang resah mengisyaratkan kebimbangan | Tekaan tanpa petunjuk |
| Tema | Idea pusat sesebuah teks | Kasih sayang dalam keluarga | Persoalan |
| Persoalan | Isu atau perkara yang dibangkitkan oleh teks | Tanggungjawab anak terhadap ibu bapa | Tema |
| Nilai | Sifat baik yang ditunjukkan dalam teks | Kegigihan | Pengajaran |
| Pengajaran | Iktibar yang dibawa pulang oleh pembaca | Usaha yang berterusan membuahkan hasil | Nilai |
| KOMSAS | Komponen Sastera dalam Mata Pelajaran Bahasa Melayu | Puisi, cerpen, novel | Keseluruhan mata pelajaran |
| Latar | Masa, tempat dan masyarakat dalam sesebuah cerita | Sebuah kampung nelayan pada tahun 1970-an | Plot |
Istilah tatabahasa
| Istilah | Maksud | Contoh pendek | Dikelirukan dengan |
|---|---|---|---|
| Imbuhan | Unsur yang ditambah pada kata dasar | meN-, di-, -kan, ber- | Kata dasar |
| Kata dasar | Kata asal sebelum imbuhan | “tulis” dalam “menulis” | Kata terbitan |
| Kata sendi nama | Kata yang menghubungkan kata nama dengan bahagian lain ayat | di, ke, daripada, kepada | Awalan di- |
| Kata pemeri | Kata yang menghubungkan subjek dengan predikat | ialah, adalah | Kata kerja |
| Ayat aktif | Ayat yang subjeknya melakukan perbuatan | Ali membaca buku itu. | Ayat pasif |
| Ayat pasif | Ayat yang subjeknya menerima perbuatan | Buku itu dibaca oleh Ali. | Ayat aktif |
| Ayat majmuk | Ayat yang mempunyai lebih daripada satu klausa | Dia pulang kerana hari sudah gelap. | Ayat tunggal |
| Peribahasa | Ungkapan tetap yang bermakna kiasan | Bagai aur dengan tebing | Frasa harfiah |
Kata soalan
| Kata soalan | Yang dikehendaki | Contoh pendek | Dikelirukan dengan |
|---|---|---|---|
| Nyatakan | Menyebut jawapan ringkas tanpa huraian panjang | Nyatakan dua faktor | Terangkan |
| Terangkan atau jelaskan | Memberi jawapan beserta sebab | Jelaskan kepentingan membaca | Nyatakan |
| Bincangkan | Memberi lebih daripada satu sisi dengan sebab | Bincangkan peranan media sosial | Senaraikan |
| Huraikan | Menerangkan secara terperinci dengan contoh atau bukti | Huraikan langkah mengatasi masalah | Nyatakan |
Simpan halaman ini di sebelah kertas latihan. Tabiat yang paling berguna ialah menggaris kata soalan sebelum memutuskan apa yang perlu ditulis.
Jika istilah-istilah ini masih mengelirukan semasa menjawab, guru satu lawan satu boleh menerangkannya menggunakan soalan anda sendiri. Lihat tuisyen Bahasa Melayu SPM satu lawan satu dalam talian.