Apabila ada dua sumber, tugasan ialah penapisnya. Baca tugasan dahulu, cari fokusnya, kemudian pilih hanya isi daripada mana-mana sumber yang sepadan dengan fokus itu.
Halaman ini sebahagian daripada panduan Bahasa Melayu SPM dan berpasangan dengan pelajaran mengenal pasti fokus yang betul merentas bahan.
Apa yang biasa dikatakan pelajar?
“Ada dua petikan dan semuanya kelihatan penting.” Atau: “Saya tidak tahu sama ada isi dalam petikan kedua patut dimasukkan.”
Satu tugasan dan dua sumber pendek
Sumber ini asli, ditulis untuk halaman ini. Tugasan: Rumuskan faktor yang menyebabkan pelajar kurang menggunakan kantin sekolah.
Sumber A: Pelajar berkata makanan di kantin kurang pelbagai dan sama setiap hari. Sebahagian mereka lebih suka membawa bekal dari rumah. Rekod jualan menunjukkan hanya 60 daripada 100 pelajar membeli makanan pada minggu lalu.
Sumber B: Kantin sekolah hanya dibuka sehingga pukul 1.30 petang, sedangkan pelajar sesi petang masuk kelas pada pukul 1.00. Harga nasi lemak telah naik kepada RM2.50. Namun begitu, pihak sekolah merancang mengadakan Hari Kantin Terbuka bulan depan.
Fokusnya ialah “faktor yang menyebabkan kurang menggunakan kantin”. Sekarang putuskan isi demi isi.
| Isi | Sumber | Kekal? | Sebab |
|---|---|---|---|
| Makanan kurang pelbagai | A | Ya | Satu faktor |
| Pelajar lebih suka membawa bekal | A | Ya | Satu faktor |
| 60 daripada 100 pelajar membeli makanan | A | Tidak | Angka yang menerangkan hasil, bukan punca |
| Kantin tutup pukul 1.30 petang | B | Ya | Satu faktor |
| Harga nasi lemak naik | B | Ya | Satu faktor |
| Hari Kantin Terbuka dirancang bulan depan | B | Tidak | Satu rancangan, bukan faktor |
Empat isi kekal, dua daripada setiap sumber. Dua isi dibuang: angka dan rancangan. Kedua-duanya benar, tetapi tidak menjawab fokus.
Bagaimanakah rumusannya?
Pelajar kurang menggunakan kantin kerana makanannya kurang pelbagai, sebahagian mereka lebih suka membawa bekal, waktu operasi kantin terlalu awal, dan harga makanan telah naik.
Rumusan itu menggunakan satu ayat, mengekalkan empat faktor dan menyambungnya dengan koma dan “dan”. Setiap faktor boleh dijejak kepada satu baris dalam sumber.
Apa yang biasa tersilap dengan dua sumber?
Dua kesalahan paling kerap muncul.
- Memasukkan segala-galanya. Rumusan memuatkan angka dan rancangan kerana kelihatan penting.
- Memihak kepada satu sumber. Rumusan mengambil semua isi daripada Sumber A dan meninggalkan Sumber B, walaupun tugasan bertanya tentang kedua-duanya.
Semakan pantas: bagi setiap isi dalam rumusan anda, tulis “A” atau “B” di sebelahnya. Jika satu huruf tiada, tanya sama ada tugasan benar-benar hanya memerlukan satu sumber.
Apa yang boleh saya buat sendiri?
- Berlatih pada pasangan berita pendek. Tulis fokus dalam satu frasa pendek sebelum memilih apa-apa.
- Coret setiap angka, contoh dan rancangan dalam sumber, kemudian lihat isi yang tinggal.
- Gunakan log kesilapan dan semakan ralat kertas untuk mencatat sama ada ralat anda pada fokus atau pada perkataan.
- Cuba latihan fokus dan pemilihan rumusan BM (Bahasa Inggeris) untuk pasangan sumber tambahan.
- Baca memilih isi relevan tanpa pengulangan untuk langkah seterusnya.
Bila tuisyen satu lawan satu boleh membantu?
Jika anda terus memilih isi yang tidak sepadan dengan fokus, guru boleh membaca pilihan anda bersama anda dan bertanya sebab setiap isi dimasukkan. Tabiat bertanya “adakah ini sepadan dengan fokus?” memerlukan dua atau tiga percubaan berpandu untuk terbina.
Kelas percubaan sejam (dari RM50) sesuai untuk tujuan ini jika anda membawa satu tugasan dengan dua sumber dan pilihan anda sendiri. Ketahui lebih lanjut di tuisyen Bahasa Melayu SPM dalam talian satu lawan satu.