Memilih isi tanpa pengulangan bermaksud setiap ayat rumusan membawa maklumat yang belum ditulis. Dua ayat dengan perkataan berbeza tetapi maksud sama hanya memakan ruang.
Pelajaran ini sebahagian daripada hab rumusan. Langkah sebelumnya ialah mengenal pasti fokus yang betul merentas bahan.
Bagaimana mengesan isi yang berulang?
Beri satu huruf kepada setiap isi yang anda pilih: A, B, C dan seterusnya. Apabila dua isi bermaksud sama, beri huruf yang sama.
Kemudian tutup satu ayat dan tanya: adakah pembaca masih memahami maklumat itu daripada ayat yang lain? Jika ya, buang satu daripadanya.
Contoh kerja: petikan asli
Ramai remaja di bandar kecil kurang bergiat dalam sukan. Mereka lebih banyak menghabiskan masa di rumah. Keadaan ini berlaku kerana kemudahan sukan di kawasan itu terhad. Padang hanya satu dan gelanggang selalu dipenuhi. Oleh itu, remaja kurang bersenam dan tahap kecergasan mereka menurun.
Soalan: “Nyatakan punca remaja di bandar kecil kurang bergiat dalam sukan.”
Tandakan isi: ayat 3 ialah A (kemudahan sukan terhad). Ayat 4 menerangkan A dengan memberi bukti, jadi ia juga A. Ayat 5 ialah akibat, bukan punca.
Ada satu isi punca sahaja di sini, walaupun dua ayat menyokongnya. Rumusan yang betul: Remaja di bandar kecil kurang bergiat dalam sukan kerana kemudahan sukan di kawasan itu terhad.
Kesilapan biasa
Ada pelajar menulis kedua-dua ayat kerana takut terlepas markah: “Kemudahan sukan terhad, dan padang hanya satu serta gelanggang selalu dipenuhi.” Ayat itu betul, tetapi “padang hanya satu” hanyalah butiran bagi isi yang sama.
| Langkah | Salah | Betul |
|---|---|---|
| Memilih | Salin ayat 3 dan ayat 4 | Pilih ayat 3 sebagai isi |
| Nilai ayat 4 | Anggap isi baharu | Kenal sebagai bukti isi A |
| Bilangan isi | Dua | Satu |
| Kesan pada perkataan | Panjang | Ringkas |
Bukti dan contoh menerangkan isi. Ia tidak menambah isi baharu, kecuali jika soalan memintanya.
Apabila dua isi kelihatan sama tetapi berbeza
Jangan buang semua isi yang bunyinya hampir sama. Bandingkan dua ayat ini: “Remaja kurang bersenam” dan “Tahap kecergasan remaja menurun”.
Yang pertama ialah tindakan, yang kedua ialah keadaan badan akibat tindakan itu. Kedua-duanya boleh menjadi isi berasingan jika soalan meminta kesan. Gunakan ujian tutup ayat tadi: jika pembaca kehilangan maklumat apabila satu ayat ditutup, kedua-duanya diperlukan.
Semak sendiri
Baca petikan ini dan pilih isi untuk soalan “Nyatakan kesan pembaziran makanan di rumah”.
Keluarga itu sering membeli bahan mentah melebihi keperluan. Sisa makanan dibuang setiap hari. Wang yang dibelanjakan untuk makanan itu terbuang begitu sahaja. Belanja bulanan keluarga menjadi tidak mencukupi.
Jawapan
Ayat 1 ialah punca dan ayat 2 ialah tindakan, jadi kedua-duanya tidak diminta. Ayat 3 dan 4 ialah kesan, dan keduanya berkait: wang terbuang menyebabkan belanja tidak mencukupi.
Gabungkan keduanya dalam satu ayat: Pembaziran makanan menyebabkan wang terbuang sehingga belanja bulanan keluarga tidak mencukupi.
Dua ayat berasingan akan memakai lebih banyak perkataan daripada satu ayat yang menyampaikan kedua-dua kesan itu.
Langkah seterusnya
Selepas memilih isi, pelajari menggabungkan isi dalam ayat yang jelas dan lengkap. Kemudian uji diri dengan latihan rumusan.
Jika ulangan tetap muncul dalam rumusan anda, lihat tuisyen Bahasa Melayu SPM satu lawan satu dalam talian untuk belajar mengesannya dengan guru. Anda juga boleh menggunakan pembina pelan karangan BM (Bahasa Inggeris) untuk melatih pemilihan isi.