Tujuh latihan ini mengikut urutan empat pelajaran dalam bertutur secara individu. Sebut jawapan anda kuat-kuat dahulu, kemudian buka jawapan.
Latihan
Latihan 1. Buat rangka lima saat (isi utama, sebab, contoh) untuk soalan: “Adakah anda bersetuju waktu persekolahan dilewatkan sejam?”
Jawapan
Satu rangka: isi utama = bersetuju, sebab = pelajar kurang mengantuk pada waktu pagi, contoh = saya menguap pada pelajaran pertama.
Rangka yang baik bermula dengan pendirian, bukan cerita. Lihat merancang jawapan dengan isi utama yang jelas.
Latihan 2. Seorang pelajar menjawab “Apakah hobi anda?” dengan: “Hmm, saya, sebenarnya, hobi saya, ya, membaca.” Tulis semula supaya ayat pertama ialah isi utama.
Jawapan
Hobi saya ialah membaca. Ayat itu langsung, pendek dan menjawab soalan.
Isi utama kekal mudah diingat walaupun anda gugup kerana ia berada di hadapan.
Latihan 3. Panjangkan jawapan satu ayat ini kepada tiga ayat: “Saya suka memasak.”
Jawapan
Satu versi: Saya suka memasak kerana ia membuat saya rasa berguna. Contohnya, pada hujung minggu saya menyediakan bubur ayam untuk keluarga. Ibu saya berkata rasanya sama seperti di kedai.
Sebab, contoh dan kesan masing-masing satu ayat. Lihat memanjangkan jawapan melebihi satu ayat.
Latihan 4. Yang manakah jawapan berulang?
(a) “Saya suka berenang. Berenang ialah sukan kegemaran saya. Saya memang suka berenang.”
(b) “Saya suka berenang kerana ia menenangkan. Saya berenang setiap Sabtu di kolam taman.”
Jawapan
(a) mengulang maksud yang sama tiga kali. Ayat (b) memberi sebab dan contoh dan menambah maklumat baharu pada setiap ayat.
Latihan 5. Anda mahu menyebut “kebersihan” tetapi terlupa. Tulis dua cara menyambung tanpa berhenti lama.
Jawapan
Cara 1: gunakan perkataan yang lebih mudah, contohnya “supaya tempat itu bersih”. Cara 2: huraikan maksudnya, contohnya “perkara yang menjadikan tempat kita tidak kotor”.
Kedua-duanya memastikan ayat bersambung. Lihat pulih apabila terlupa perkataan.
Latihan 6. Baca kuat-kuat ayat ini dan tandakan tempat jeda yang sesuai dengan garis condong: “Pelajar yang rajin berlatih setiap hari akan lebih yakin apabila menjawab soalan lisan.”
Jawapan
Satu pilihan: Pelajar yang rajin berlatih setiap hari / akan lebih yakin / apabila menjawab soalan lisan.
Jeda diletakkan di sempadan frasa, bukan di tengah frasa. Lihat berlatih sebutan dan kadar tutur dengan rakaman.
Latihan 7. Jawab soalan ini dalam empat ayat, dengan rangka dan sebutan yang jelas: “Apakah cabaran pelajar semasa mengulang kaji?”
Jawapan
Satu model: Cabaran utama pelajar ialah mengurus masa. Mereka perlu mengulang kaji semua mata pelajaran dan sukar memutuskan yang mana perlu diutamakan.
Contohnya, saya pernah menghabiskan tiga jam untuk satu subjek dan terlupa subjek yang lain. Kini saya membuat jadual mingguan supaya setiap subjek mendapat masa.
Ayat pertama ialah isi utama, ayat kedua ialah sebab, ayat ketiga ialah contoh dan ayat keempat ialah kesan.
Jika ada yang salah
Kembali kepada pelajaran yang sepadan: merancang untuk Latihan 1 dan 2, memanjangkan jawapan untuk 3 dan 4, pulih daripada terlupa untuk 5, dan sebutan untuk 6. Latihan 7 menggabungkan semuanya.
Catat ralat dalam alat log kesilapan dan semakan ralat kertas, dan berlatih dengan alat latihan bertutur dengan main balik pilihan (Bahasa Inggeris). Untuk sesi bermasa, gunakan pembina sesi latihan asli bermasa.
Jika anda mahu seorang guru mendengar jawapan anda, lihat tuisyen Bahasa Melayu SPM satu lawan satu dalam talian.