Lapan soalan asli ini mengikut empat pelajaran dalam aktiviti primer, sekunder dan tersier. Semua nama dan angka ialah rekaan.
Tulis jawapan anda dahulu, kemudian buka penerangan. Pembina sesi latihan bermasa boleh menukar soalan ini menjadi satu pusingan bermasa.
Soalan
Soalan 1
Kelaskan setiap aktiviti: (a) menuai tandan buah kelapa sawit, (b) menapis minyak sawit, (c) lori mengangkut minyak itu ke pelabuhan.
Jawapan
(a) Primer: mengambil hasil daripada alam. (b) Sekunder: menukar bahan mentah kepada produk yang ditapis. (c) Tersier: perkhidmatan pengangkutan.
Soalan 2
Sebuah syarikat mempunyai lombong, relau peleburan dan pejabat ibu. Seorang pelajar melabel ketiga-tiganya “primer”. Betulkan jawapan itu.
Jawapan
Lombong ialah primer. Relau peleburan ialah sekunder kerana menukar bijih kepada logam. Pejabat ibu memberi perkhidmatan pengurusan, jadi ia tersier. Sektor mengikut aktiviti, bukan mengikut syarikat.
Soalan 3
Satu rantaian: seorang nelayan menjual ikan RM150. Sebuah kilang memproses ikan itu dan menjual ikan tin RM550. Sebuah pasar raya menjualnya RM800. Cari nilai ditambah pada setiap peringkat.
Jawapan
Nelayan: RM150. Kilang: 550 − 150 = RM400. Pasar raya: 800 − 550 = RM250. Jumlah: 150 + 400 + 250 = RM800, sama dengan harga akhir.
Soalan 4
Dalam Soalan 3, peringkat mana yang menambah nilai paling banyak, dan berapa peratus daripada harga akhir?
Jawapan
Kilang menambah paling banyak, iaitu RM400. Bahagiannya ialah 400 ÷ 800 = 50% daripada harga akhir.
Soalan 5
Seorang pelajar menulis bahawa kilang dalam Soalan 3 menambah RM550. Apakah kesilapannya?
Jawapan
RM550 ialah harga jualan kilang. Nilai ditambah menolak RM150 yang dibayar untuk input, jadi kilang menambah RM400.
Soalan 6
Sebuah kilang pembotolan mempunyai mata air 2 km jauhnya, stesen kereta api 6 km jauhnya dan sebuah kampung 3 km jauhnya. Tulis dua faktor lokasi yang berkaitan.
Jawapan
Bahan mentah: mata air hanya 2 km jauhnya, jadi air boleh dipaip dalam jarak dekat dan kos bekalan rendah. Pengangkutan: stesen kereta api 6 km jauhnya, jadi barangan berbotol boleh dihantar secara pukal ke pasaran yang jauh. Kampung 3 km jauhnya juga boleh membekalkan pekerja.
Soalan 7
Sebuah negara mempunyai 1 500 ribu pekerjaan, dengan 450 ribu dalam sektor sekunder. Outputnya RM300 bilion, dengan RM105 bilion daripada sekunder. Bandingkan kedua-dua peratus.
Jawapan
Pekerjaan: 450 ÷ 1 500 = 30%. Output: 105 ÷ 300 = 35%. Bahagian output sekunder lebih besar daripada bahagian pekerjaannya, jadi output bagi setiap pekerja sedikit lebih tinggi daripada purata.
Soalan 8
Satu jadual memberi pekerjaan bagi satu tahun dan output bagi tahun yang berlainan. Bolehkah peratus sektor dibandingkan dengan selamat?
Jawapan
Tidak. Tahunnya berbeza, jadi perbandingan boleh mengelirukan. Nyatakan bahawa tahun yang sepadan diperlukan dan elakkan kesimpulan yang tegas.
Jika ada soalan yang tersilap
Kesilapan pengelasan: ulang kaji mengelaskan aktiviti mengikut apa yang dilakukan. Soalan 3 hingga 5: ulang kaji menjejak nilai ditambah.
Soalan 6: ulang kaji lokasi daripada beberapa faktor, dan Soalan 7 serta 8: ulang kaji membandingkan dua sektor. Catat setiap kesilapan dalam log kesilapan dan semakan ralat kertas.
Jika anak anda mahu seorang guru menyemak jawapannya, lihat tuisyen Geografi dalam talian satu lawan satu.