Lapan soalan ini menggunakan data asli yang direka. Soalan-soalan ini mengikuti pelajaran dalam aktiviti ekonomi dan bukti alam sekitar, dan meningkat daripada membaca satu angka hingga menulis kesimpulan.
Tulis jawapan anda sendiri dahulu, kemudian buka penjelasan.
Soalan
Soalan 1
Mendapan debu (mg setiap m² sehari) diukur di lima tapak di tepi jalan berhampiran sebuah kilang simen rekaan. Bacaan pada 100 m, 300 m, 500 m, 700 m dan 900 m ialah 50, 40, 30, 20 dan 10. Nyatakan corak dengan angka dan cari min.
Jawapan
Debu berkurang apabila jarak daripada kilang bertambah, daripada 50 pada 100 m kepada 10 pada 900 m, iaitu penurunan 40. Ia berkurang 10 bagi setiap 200 m.
Min = (50 + 40 + 30 + 20 + 10) ÷ 5 = 150 ÷ 5 = 30 mg setiap m² sehari.
Soalan 2
Adakah Soalan 1 membuktikan bahawa kilang simen menyebabkan debu? Berikan satu sebab dan satu bukti yang akan membantu.
Jawapan
Tidak, ia hanya menunjukkan kaitan. Bacaan itu datang dari satu jalan pada satu ketika, dan simpang jalan yang sibuk berhampiran kilang juga boleh menaikkan debu di tapak-tapak pertama.
Bukti yang membantu: bacaan di jalan yang tidak menghadap kilang, atau bacaan pada hari kilang ditutup.
Soalan 3
Sebuah laporan menyatakan: “Pembesaran pelabuhan menyebabkan litupan rumput laut turun daripada 50% kepada 35%.” Sebuah ribut melanda pantai antara dua tinjauan. Kira penurunan itu dan tulis semula dakwaan.
Jawapan
Penurunan ialah 50 − 35 = 15 mata peratusan, iaitu 15 ÷ 50 = 30% daripada litupan asal.
Tulis semula: “Litupan rumput laut turun daripada 50% kepada 35% selepas pelabuhan dibesarkan, tetapi ribut juga berlaku antara dua tinjauan, maka penurunan itu tidak boleh dikaitkan dengan pembesaran sahaja.”
Soalan 4
Sebuah resort rekaan mengambil 60 kakitangan dengan jumlah gaji RM150 000 sebulan. Pantai di hadapannya menyempit daripada 40 m kepada 34 m. Kira gaji purata sebulan dan peratusan penyempitan.
Jawapan
Gaji bagi setiap pekerja = RM150 000 ÷ 60 = RM2 500 sebulan.
Pantai menyempit 40 − 34 = 6 m, dan 6 ÷ 40 = 15%.
Soalan 5
Bagi Soalan 4, bukti mana yang paling membantu menentukan sama ada resort menyebabkan penyempitan: (a) bilangan pelancong, (b) lebar pantai di pantai berdekatan tanpa resort, (c) harga bilik resort?
Jawapan
Pilihan (b). Pantai berdekatan tanpa resort bertindak sebagai perbandingan. Jika ia menyempit sebanyak yang hampir sama, puncanya lebih berkemungkinan proses yang lebih luas seperti ombak atau paras laut, dan bukan resort.
Pilihan (a) dan (c) menghuraikan perniagaan resort dan tidak menguji punca penyempitan.
Soalan 6
Sebuah ladang sangkar ikan rekaan membayar RM600 000 setahun kepada 25 pekerja. Oksigen dalam air di bawah sangkar ialah 4.0 mg seliter, berbanding 6.2 mg seliter di tapak rujukan 1 km jauhnya. Tulis kesimpulan seimbang tiga ayat.
Jawapan
Gaji bagi setiap pekerja = RM600 000 ÷ 25 = RM24 000. Beza oksigen ialah 6.2 − 4.0 = 2.2 mg seliter.
Jawapan model: “Ladang itu memberi manfaat yang disahkan, iaitu membayar RM600 000 setahun kepada 25 pekerja. Oksigen di bawah sangkar ialah 2.2 mg seliter lebih rendah daripada tapak rujukan, yang selaras dengan kos kepada air. Oleh sebab hanya satu tapak rujukan dan satu bacaan diberi, manfaat lebih disokong daripada kos.”
Soalan 7
Empat daerah dibandingkan. Daerah P, Q, R dan S mempunyai 2, 5, 8 dan 11 buah kilang dan skor pencemaran sungai 3, 6, 9 dan 10. Penduduknya 20 000, 55 000, 90 000 dan 120 000. Terangkan mengapa kilang tidak boleh dinamakan sebagai punca.
Jawapan
Pencemaran meningkat dengan bilangan kilang, maka kedua-duanya berkaitan. Penduduk meningkat mengikut urutan yang sama, maka kumbahan isi rumah dan sisa juga boleh menerangkan skor itu.
Bukti yang diperlukan: skor pencemaran bagi daerah yang berpenduduk sama tetapi bilangan kilang berbeza.
Soalan 8
Sebuah kilang papan rekaan mempunyai 200 pekerja, dan 130 daripadanya tinggal di pekan di sebelahnya. Kira bahagian tempatan dan nyatakan apa yang ditunjukkan dan tidak ditunjukkannya.
Jawapan
Bahagian tempatan = 130 ÷ 200 = 65%.
Ia menunjukkan bahawa kebanyakan pekerjaan diambil oleh penduduk pekan. Ia tidak menunjukkan betapa baik gajinya, berapa lama pekerjaan itu kekal atau sama ada kilang menjejaskan sungai pekan itu, maka ia hanya satu keping bukti.
Jika anda tersilap
Soalan 1 hingga 3 dan 7 menguji korelasi dan sebab yang terbukti. Soalan 4, 5 dan 8 berkaitan dengan mengaitkan aktiviti dengan perubahan yang diperhatikan secara berhati-hati. Soalan 6 menguji menulis kesimpulan yang seimbang.
Bina set bermasa dengan pembina sesi latihan asli bermasa, dan catat kesilapan dalam log kesilapan. Untuk menyemak kesilapan anda bersama guru, lihat tuisyen Geografi dalam talian satu-lawan-satu.