Graf yang betul ialah graf yang menjadikan jawapan kepada soalan mudah dilihat. Baca kata kerja dan kata nama dalam tugasan dahulu, dan biarkan ia memilih graf.
Pelajaran ini sebahagian daripada graf dan tafsiran foto, sebahagian daripada kemahiran peta dan graf Geografi SPM.
Kata mana dalam soalan menunjuk ke graf yang mana?
Garis bawahi apa yang soalan mahu tunjukkan: perubahan, perbandingan, bahagian, atau hubungan antara dua pemboleh ubah. Setiap satu ada graf yang paling sesuai.
| Soalan meminta anda menunjukkan | Pilihan terbaik | Sebab |
|---|---|---|
| Bagaimana sesuatu berubah mengikut masa | Graf garis | Titik bersambung menunjukkan arah aliran |
| Beza antara tempat atau kumpulan | Graf bar | Bar berasingan membandingkan kategori |
| Bahagian satu keseluruhan | Carta pai | Keping berjumlah 100% |
| Sama ada dua pemboleh ubah bergerak bersama | Graf serakan | Setiap titik ialah sepasang nilai |
| Dua pemboleh ubah dengan unit berbeza, kategori sama | Graf gabungan bar dan garis | Satu paksi untuk setiap unit |
Contoh dikerjakan: hujan dan suhu di sebuah bandar asli
Soalan: “Tunjukkan bagaimana hujan dan suhu min di Bandar K berubah sepanjang tahun.” Data ini untuk bandar rekaan.
| Bulan | Jan | Mac | Mei | Jul | Sep | Nov |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Hujan (mm) | 310 | 240 | 150 | 90 | 180 | 330 |
| Suhu (°C) | 26 | 27 | 28 | 27 | 27 | 26 |
Tugasan ini mempunyai dua pemboleh ubah, dua unit dan satu set bulan. Itu menunjuk kepada graf gabungan: bar untuk hujan pada paksi kiri (0 hingga 400 mm) dan garis untuk suhu pada paksi kanan (20 hingga 30 °C).
Semak pilihan itu dengan soalan. “Berubah sepanjang tahun” meminta arah aliran, maka garis membawa cerita suhu. Hujan ialah jumlah bagi setiap bulan, maka bar sesuai.
Kesilapan: memilih mengikut kebiasaan
Kesilapan biasa ialah melukis carta pai kerana ia kelihatan kemas. Dengan hujan enam bulan, enam keping tidak memberitahu pembaca tentang arah, dan suhu tiada tempat untuk diletakkan.
Pembetulannya ialah menguji graf dengan kata kerja. “Berubah” memerlukan garis, “bandingkan” memerlukan bar, dan “bahagian” memerlukan pai. Jika tiada yang sesuai, baca semula tugasan untuk mencari pemboleh ubah kedua.
Semak sendiri
Sebuah soalan memberi peratusan tanah yang digunakan untuk getah, kelapa sawit, perumahan dan hutan di Daerah M dan meminta anda menunjukkan bagaimana tanah itu dikongsi. Namakan graf dan berikan dua sebab.
Jawapan
Carta pai. Empat peratusan itu berjumlah satu keseluruhan, maka keping menunjukkan setiap bahagian secara langsung.
Hanya empat kategori diberi, maka keping kekal boleh dibaca. Graf bar juga boleh, tetapi ia menyembunyikan idea keseluruhan, dan soalan menggunakan perkataan “dikongsi”.
Apa yang perlu dipelajari seterusnya?
Teruskan kepada membaca graf gabungan dengan dua paksi berlabel, kemudian cuba makmal bukti graf dan perbandingan adil (Bahasa Inggeris) pada data anda sendiri.
Jika mahu guru menguji pilihan graf anda pada soalan baharu, lihat tuisyen Geografi dalam talian satu-lawan-satu.