Laluan ialah rantai batuan yang dihubungkan oleh proses. Tulis batuan permulaan, namakan proses yang mengubahnya, namakan batuan seterusnya, dan ulang.
Pelajaran ini sebahagian daripada batuan dan penaakulan kitaran batuan. Pelajaran ini mengandaikan anda sudah boleh mengelaskan batuan daripada bukti pembentukan.
Bagaimanakah membaca rajah kitaran batuan?
Anggap setiap anak panah sebagai satu ayat: batuan, proses, batuan. Jika anak panah tidak mempunyai proses yang ditulis, tulis sendiri prosesnya.
Proses terbahagi kepada tiga kumpulan: memecah dan memindahkan batuan, memampat dan memanaskan batuan, serta meleburkan dan menyejukkan batuan.
Contoh dikerjakan: dua laluan daripada satu batuan
Mulakan dengan batu lumpur, iaitu batuan enapan berbutir halus.
Laluan 1, melalui metamorf kemudian igneus.
- Penimbusan yang dalam memampat dan memanaskan batu lumpur, lalu ia berubah menjadi batu sabak tanpa melebur.
- Penimbusan yang lebih dalam menaikkan suhu sehingga batuan itu melebur dan membentuk magma.
- Magma naik dan menyejuk, lalu hablur terbentuk sebagai batuan igneus.
Laluan 2, kekal dalam keluarga enapan.
- Pergerakan kerak bumi menaikkan batu lumpur ke permukaan, dan luluhawa memecahkannya menjadi serpihan.
- Hakisan dan pengangkutan membawa serpihan itu ke dasar tasik.
- Pemendapan membina lapisan, dan pemampatan serta penyimenan membentuk batuan enapan yang baharu.
Kedua-dua laluan bermula di tempat yang sama dan berakhir berbeza. Ini menunjukkan kitaran batuan mempunyai banyak pilihan.
Bagaimanakah laluan ditulis sebagai jawapan?
Gunakan bingkai ini: “[Batuan] diubah oleh [proses] menjadi [batuan], kerana [keadaan].” Langkah 1 laluan 1 menjadi: “Batu lumpur diubah oleh haba dan tekanan menjadi batu sabak, kerana penimbusan yang dalam memampat dan memanaskannya.”
Setiap ayat pendek dan menyebut satu proses.
Apakah kesilapan yang menghilangkan markah?
Kesilapan biasa ialah menulis laluan dengan nama batuan sahaja: “batu lumpur, batu sabak, batuan igneus”. Ini menunjukkan batuan tetapi bukan sebab ia berubah, jadi markah proses hilang.
Kesilapan lain ialah melangkau satu langkah. Melompat daripada batu lumpur terus kepada batuan igneus tanpa penimbusan dan peleburan menjadikan jawapan tidak lengkap.
Semak sendiri
Mulakan dengan basalt. Huraikan satu laluan kepada batuan enapan dalam empat langkah, dengan menamakan proses pada setiap langkah.
Jawapan
- Basalt terdedah di permukaan, dan luluhawa memecahkannya menjadi serpihan.
- Hakisan dan pengangkutan oleh air sungai membawa serpihan ke muara.
- Pemendapan membina lapisan serpihan di dasar laut.
- Pemampatan dan penyimenan menukar lapisan itu menjadi batuan enapan.
Apa yang perlu dipelajari seterusnya
Baca mengelak anggapan bahawa setiap batuan mengikut satu urutan tetap untuk memahami mengapa tiada satu laluan sahaja yang betul. Anda juga boleh berlatih menyemak dakwaan terhadap bukti dalam makmal bukti grafik dan perbandingan adil (Bahasa Inggeris).
Jika anda mahu berlatih menerangkan laluan kepada guru, tuisyen Geografi dalam talian satu-lawan-satu boleh membantu.