Jadual jalur cukai membahagikan pendapatan kepada hirisan, dan setiap hirisan mempunyai kadarnya sendiri. Membaca jadual bermaksud mencari hirisan yang dicapai oleh pendapatan anda dan mencukai setiap hirisan secara berasingan.
Pelajaran ini tergolong dalam matematik percukaian dalam Matematik SPM. Pelajaran berikutnya, mengira jumlah cukai daripada data peperiksaan, menggunakan kemahiran ini dalam soalan yang lebih panjang.
Bagaimana rupa jadual jalur cukai?
Berikut jadual asal yang direka untuk latihan. Ia bukan kadar kerajaan semasa.
| Jalur | Pendapatan bercukai (RM) | Kadar | Cukai bagi semua pendapatan hingga permulaan jalur (RM) |
|---|---|---|---|
| 1 | RM8 000 pertama | 0% | 0 |
| 2 | RM12 000 seterusnya (8 001 hingga 20 000) | 3% | 0 |
| 3 | RM20 000 seterusnya (20 001 hingga 40 000) | 8% | 360 |
| 4 | RM20 000 seterusnya (40 001 hingga 60 000) | 13% | 1 960 |
| 5 | Melebihi RM60 000 | 18% | 4 560 |
Baca setiap baris sebagai satu hirisan yang mempunyai lebar dan kadar sendiri. Lajur terakhir ialah jumlah terkumpul, maka cukai bagi RM20 000 pertama ialah RM360 (12 000 × 3%).
Contoh berjalan: pendapatan bercukai RM47 000
Pendapatan RM47 000 sampai ke jalur 4, jadi ia melalui semua jalur terdahulu secara penuh.
- Jalur 1: RM8 000 pertama pada 0% memberi RM0.
- Jalur 2: hirisan penuh RM12 000 pada 3% memberi RM360.
- Jalur 3: hirisan penuh RM20 000 pada 8% memberi RM1 600.
- Jalur 4: baki 47 000 − 40 000 = 7 000 pada 13% memberi RM910.
Jumlah cukai = 0 + 360 + 1 600 + 910 = RM2 870.
Lajur terkumpul memberi jawapan yang sama dengan lebih pantas. Cukai hingga permulaan jalur 4 ialah RM1 960, dan 1 960 + 910 = RM2 870.
Kesilapan yang menghilangkan markah
Kesilapan biasa ialah mencari jalur tertinggi yang dicapai pendapatan, kemudian mengenakan kadar itu pada segala-galanya. Di sini kaedah itu memberi 47 000 × 13% = RM6 110.
| Langkah | Salah | Betul |
|---|---|---|
| Memilih kadar | 13% untuk semua pendapatan | Setiap hirisan guna kadar sendiri |
| Cukai jalur 2 | Diabaikan | 12 000 × 3% = RM360 |
| Hirisan terakhir | 47 000 | 47 000 − 40 000 = 7 000 |
| Jumlah | RM6 110 | RM2 870 |
Semakan kewajaran menangkap kesilapan ini. Cukai sebenar RM2 870 ialah kira-kira 6.1% daripada pendapatan, iaitu kurang daripada separuh kadar 13% jalur tertinggi.
Semak kefahaman anda
Dengan jadual yang sama, cari cukai bagi pendapatan bercukai RM33 000.
Jawapan
Pendapatan itu sampai ke jalur 3. Jalur 1 memberi RM0 dan jalur 2 ialah hirisan penuh, 12 000 × 3% = RM360.
Hirisan jalur 3 ialah 33 000 − 20 000 = 13 000, dan 13 000 × 8% = RM1 040.
Jumlah cukai = 360 + 1 040 = RM1 400. Semakan dengan lajur terkumpul: cukai hingga permulaan jalur 3 ialah RM360, dan 360 + 1 040 = 1 400.
Apa yang dipelajari seterusnya
Apabila jalur sudah menjadi rutin, latih set yang lebih luas dalam latihan matematik percukaian. Catat setiap kesilapan dengan log kesilapan dan semakan ralat kertas supaya anda dapat melihat sama ada ia ralat pembacaan atau ralat aritmetik.
Jika anda mahu guru menyemak soalan jadual anda langkah demi langkah, lihat tuisyen Matematik dalam talian satu lawan satu.