Tujuh soalan asli ini melatih kemahiran penyiasatan geografi, daripada menulis soalan kajian hingga menilai kesimpulan. Cuba setiap satu di atas kertas sebelum membuka jawapan.
Latihan ini sebahagian daripada penyiasatan geografi. Catat soalan yang tersalah dalam log kesilapan, kemudian kembali ke pelajaran di hujung halaman.
Soalan
Soalan 1. Tulis semula soalan lemah ini supaya boleh diuji: “Adakah sungai itu kotor?” Sertakan satu ukuran, satu tempat dan satu masa.
Jawapan
Jawapan contoh: “Berapakah keping sampah yang kelihatan di sepanjang 30 m tebing anak sungai di belakang sekolah pada pukul 4.00 petang hari Rabu?”
Soalan asal tiada ukuran (kotor ialah pendapat), tiada tempat dan tiada masa. Versi baharu menggunakan kiraan, jalur 30 m dan masa yang dinyatakan. Ukuran lain, seperti kejernihan air, juga boleh diterima.
Soalan 2. Seorang pelajar menulis hipotesis “Pasar akan sesak.” Nyatakan dua sebab ia belum boleh diuji, kemudian baiki ayat itu.
Jawapan
Ia tiada ukuran (sesak boleh bermaksud apa-apa) dan tiada perbandingan atau masa. Versi yang dibaiki: “Lebih ramai orang akan melalui pintu masuk pasar dalam 10 minit pada pukul 7.00 pagi berbanding pukul 2.00 petang.”
Hipotesis yang dibaiki boleh disokong atau ditolak oleh dua kiraan yang sama panjang. Jika penyiasatan perlu mengelak mengenal pasti orang, catat bilangan yang lalu sebagai kiraan tanda sahaja, tanpa nama atau gambar.
Soalan 3. Sebuah kelas merancang mengukur lebar kaki lima di sepanjang jalan yang mempunyai 40 tiang lampu. Mereka akan mengukur pada setiap tiang lampu kelima bermula dari tiang 5. Namakan kaedah pensampelan dan senaraikan tiang yang diukur.
Jawapan
Ini pensampelan sistematik, kerana titik diambil pada sela tetap.
Tiang 5, 10, 15, 20, 25, 30, 35 dan 40 diukur. Itu 40 ÷ 5 = 8 tiang. Satu batasan: jika setiap tiang kelima kebetulan berada di simpang, sampel menjadi berat sebelah.
Soalan 4. Kiraan basikal yang melalui pintu pagar sekolah dalam 10 minit ialah: Isnin 14, Selasa 18, Rabu 11, Khamis 17, Jumaat 20. Kira min dan pilih graf yang sesuai.
Jawapan
Jumlah: 14 + 18 + 11 + 17 + 20 = 80. Min: 80 ÷ 5 = 16 basikal bagi setiap 10 minit.
Carta palang sesuai untuk lima hari yang berasingan, dengan hari pada paksi mengufuk dan “Basikal yang dikira dalam 10 minit” pada paksi mencancang, daripada 0 hingga 25 dengan sela 5. Graf garis hanya diterima jika hari dianggap sebagai siri masa.
Soalan 5. Graf seorang pelajar mempunyai paksi mencancang yang dilabel “Nombor” sahaja, tajuk “Keputusan” dan paksi yang bermula pada 10. Senaraikan tiga pembetulan.
Jawapan
Pertama, tajuk patut menyatakan apa yang dikira, di mana dan bila. Kedua, label paksi patut menyertakan item dan unit, seperti “Basikal yang dikira dalam 10 minit”.
Ketiga, carta palang patut bermula pada 0, kerana bermula pada 10 membuat perbezaan kecil kelihatan besar. Baris sumber seperti “Dikumpul oleh pelajar” juga menambah kebolehpercayaan graf.
Soalan 6. Seorang pelajar mengambil gambar rakan sekelas berhampiran kantin untuk menunjukkan kesesakan, dengan wajah kelihatan. Terangkan masalah etikanya dan cadangkan cara lain.
Jawapan
Wajah mengenal pasti individu yang tidak bersetuju untuk dirakam. Penyiasatan geografi patut merekod tempat dan objek, bukan orang yang boleh dikenal pasti.
Gantinya, catat bilangan orang dalam kawasan bertanda pada pukul 10.00 pagi sebagai nombor sahaja. Peta lakar tempat barisan terbentuk juga menunjukkan corak tanpa data peribadi.
Soalan 7. Sebuah kelas mengukur kelembapan tanah di dua tempat pada satu hari, dan tempat X ialah 38% manakala tempat Y ialah 24%. Seorang pelajar menyimpulkan bahawa “X sentiasa lebih basah daripada Y kerana ia lebih rendah di cerun”. Berikan dua masalah dengan kesimpulan ini.
Jawapan
Perkataan sentiasa mendakwa lebih daripada yang boleh ditunjukkan oleh satu hari, maka had masa tidak diambil kira. Selain itu, sebab (kedudukan yang lebih rendah di cerun) tidak diukur, maka ia punca tanpa bukti.
Versi yang disokong: “Pada hari ini, tempat X mempunyai kelembapan tanah lebih tinggi daripada Y, iaitu 38% berbanding 24%. Satu kemungkinan ialah kedudukan X yang lebih rendah, tetapi cerun dan saliran tidak diukur.”
Jika banyak jawapan anda salah
- Soalan 1 dan 2: ulang kaji menulis soalan penyiasatan dan menukar topik luas menjadi soalan.
- Soalan 4 dan 5: ulang kaji mempersembahkan data dengan jelas.
- Soalan 6 dan 7: ulang kaji menerangkan batasan tanpa mereka pemerhatian.
Untuk melatih bacaan peta dan graf, gunakan latihan membaca peta dan graf (Bahasa Inggeris). Jika anda mahu guru menyemak jawapan anda, lihat tuisyen Geografi dalam talian satu-lawan-satu.