Variasi ialah perbezaan antara individu dalam satu spesies, dan ia datang daripada gen, persekitaran atau kedua-duanya. Jawapan yang baik menamakan punca dan menggunakan data untuk menyokongnya.
Pelajaran ini sebahagian daripada topik genetik. Ia melanjutkan rajah pewarisan kepada soalan mengapa individu tidak sama walaupun gen mereka serupa.
Apa dua jenis variasi?
Variasi selanjar mempunyai nilai yang berubah beransur-ansur dalam satu julat, seperti tinggi badan, jisim dan panjang daun. Data ini diwakili oleh graf lengkung atau histogram.
Variasi tak selanjar mempunyai kategori yang jelas dan tiada nilai di antaranya, seperti golongan darah atau sama ada seseorang boleh menggulung lidah. Data ini diwakili oleh carta bar.
Contoh berlatih: tumbuhan berklon
Seorang pelajar mengambil 6 keratan daripada satu pokok rekaan, jadi kesemuanya mempunyai gen yang sama. Dia menanam 3 keratan di tempat cerah dan 3 keratan di tempat teduh, dengan tanah dan air yang sama.
| Keadaan | Tinggi selepas 30 hari (cm) |
|---|---|
| Cerah | 42, 45, 40 |
| Teduh | 28, 30, 26 |
Langkah 1: cari min setiap kumpulan. Cerah: (42 + 45 + 40) ÷ 3 = 127 ÷ 3 = 42.3 cm. Teduh: (28 + 30 + 26) ÷ 3 = 84 ÷ 3 = 28 cm.
Langkah 2: cari perbezaan. 42.3 − 28 = 14.3 cm.
Langkah 3: terangkan. Semua keratan mempunyai gen yang sama, jadi perbezaan min 14.3 cm disebabkan oleh persekitaran, iaitu keamatan cahaya. Perbezaan kecil dalam satu kumpulan, seperti 40 hingga 45 cm, menunjukkan variasi semula jadi kecil yang bukan berpunca daripada cahaya.
Kesilapan yang menghilangkan markah
Kesilapan biasa ialah menulis “tumbuhan itu berbeza kerana gen mereka berbeza”. Dalam eksperimen ini gen sama, jadi jawapan itu bertentangan dengan data.
Pembetulan: nyatakan apa yang sama (gen), apa yang berbeza (cahaya), dan apa yang disimpulkan (persekitaran menyebabkan perbezaan). Jika gen dan persekitaran kedua-duanya berbeza, jawapan patut menyebut kedua-duanya dan mengakui bahawa data tidak dapat mengasingkannya.
Bagaimana menggunakan contoh dalam jawapan?
Satu contoh yang tepat lebih berguna daripada senarai yang panjang. Untuk variasi persekitaran, gunakan contoh seperti berat badan yang berbeza antara kembar seiras akibat makanan yang berbeza.
Untuk variasi gen, gunakan golongan darah atau bentuk daun yang diwarisi. Sebut bahawa anak mewarisi alel daripada ibu bapa, dan alel berbeza menghasilkan sifat berbeza.
Semak sendiri
Dua orang kembar seiras tinggal di dua bandar berlainan. Seorang berlatih bersukan setiap hari dan seorang lagi tidak. Tinggi mereka sama, tetapi jisim mereka berbeza. Terangkan puncanya dan nyatakan jenis variasi bagi jisim.
Jawapan
Kembar seiras mempunyai gen yang sama, jadi perbezaan jisim disebabkan oleh persekitaran, seperti senaman dan pemakanan.
Jisim ialah variasi selanjar kerana nilainya berubah beransur-ansur dalam satu julat, bukan dalam kategori yang berasingan.
Apa yang dipelajari seterusnya
Teruskan dengan mentafsir maklumat genetik tanpa dakwaan yang pasti. Gunakan makmal bukti graf dan perbandingan adil (Bahasa Inggeris) untuk berlatih membaca data seperti jadual tumbuhan di atas.
Jika jawapan variasi anda masih lemah, seorang guru boleh membimbing anda dalam tuisyen Sains dalam talian secara satu lawan satu.