Lapan soalan ini bergerak daripada menyusun istilah kepada melukis kacukan dan menilai sesuatu dakwaan. Cuba setiap soalan di atas kertas sebelum membuka jawapan.
Set ini meliputi topik genetik. Pembina sesi latihan bermasa boleh menukarnya menjadi latihan yang dihadkan masa.
Soalan
Soalan 1 (2 markah). Susun mengikut saiz daripada yang terkecil kepada yang terbesar: nukleus, gen, sel, kromosom.
Jawapan
Gen, kromosom, nukleus, sel. Gen ialah satu bahagian DNA, kromosom membawa banyak gen, nukleus mengandungi kromosom, dan sel mengandungi nukleus.
Soalan 2 (2 markah). Nyatakan fungsi DNA dan apakah yang dibawa oleh satu gen.
Jawapan
DNA menyimpan maklumat genetik. Satu gen ialah satu bahagian DNA yang membawa arahan untuk satu ciri, misalnya warna bunga.
Soalan 3 (2 markah). Sejenis pokok kacang mempunyai genotip Tt, dengan T ialah alel dominan untuk batang tinggi. Tulis gamet yang boleh dihasilkan.
Jawapan
T dan t. Setiap gamet hanya membawa satu alel, jadi gametnya ialah huruf tunggal.
Soalan 4 (4 markah). Dua pokok kacang Tt dikacukkan. Lengkapkan petak Punnett dan nyatakan nisbah genotip serta nisbah fenotip.
Jawapan
Kotak petak: TT, Tt, Tt, tt.
Nisbah genotip: 1 TT : 2 Tt : 1 tt. Nisbah fenotip: 3 tinggi : 1 rendah, kerana TT dan Tt sama-sama menunjukkan batang tinggi.
Soalan 5 (3 markah). Kacukan dalam Soalan 4 menghasilkan 160 benih. Nyatakan bilangan jangkaan benih yang tumbuh menjadi pokok rendah, dan terangkan mengapa bilangan sebenar mungkin berbeza.
Jawapan
Pokok rendah ialah 1 daripada 4, jadi bilangan jangkaan ialah 160 ÷ 4 = 40.
Nisbah ialah corak jangkaan. Gamet yang bertemu ditentukan oleh peluang, jadi bilangan sebenar mungkin sedikit berbeza.
Soalan 6 (3 markah). Kacukan dibuat antara Tt dan tt. Nyatakan nisbah fenotip yang dijangka.
Jawapan
Gamet: T dan t daripada induk pertama, t sahaja daripada induk kedua. Anak: 2 Tt : 2 tt.
Nisbah fenotip ialah 1 tinggi : 1 rendah.
Soalan 7 (3 markah). Dua kembar seiras dibesarkan di rumah berlainan. Seorang lebih tinggi 4 cm daripada seorang lagi. Terangkan perbezaan itu.
Jawapan
Kembar seiras mempunyai gen yang sama, jadi perbezaan ketinggian berpunca daripada persekitaran, misalnya makanan atau aktiviti fizikal semasa membesar.
Gen menetapkan had yang mungkin dicapai, tetapi persekitaran menentukan sejauh mana had itu dicapai.
Soalan 8 (4 markah). Data rekaan di bawah diberi untuk dua kumpulan padi. Seorang pelajar menulis “Varian N menyebabkan padi tahan penyakit.” Tulis semula kesimpulan itu supaya sepadan dengan data.
| Kumpulan | Jumlah pokok | Pokok tahan |
|---|---|---|
| Dengan varian N | 48 | 36 |
| Tanpa varian N | 48 | 12 |
Jawapan
Dengan N: 36 ÷ 48 × 100 = 75% tahan. Tanpa N: 12 ÷ 48 × 100 = 25% tahan.
Kesimpulan yang berhati-hati: “Pokok dengan varian N lebih cenderung tahan penyakit (75% berbanding 25%), jadi N berkait dengan ketahanan. Oleh sebab 12 pokok dengan N tidak tahan, faktor lain mungkin turut berperanan.”
Jika anda tersilap
- Soalan 1 dan 2: ulang membezakan gen, kromosom dan DNA.
- Soalan 3 hingga 6: kerjakan melengkapkan rajah pewarisan asas.
- Soalan 7: baca menerangkan variasi dengan contoh.
- Soalan 8: lihat mentafsir maklumat genetik tanpa dakwaan pasti.
Log kesilapan membantu anda menjejak kesilapan yang berulang. Jika anda mahu jawapan disemak oleh guru, lihat tuisyen Sains dalam talian satu lawan satu.