Kata arahan menentukan bentuk jawapan. Nyatakan meminta satu isi, Jelaskan meminta isi dengan sebab, Bandingkan meminta dua pihak dihubungkan, dan Nilaikan meminta penghakiman.
Pelajaran ini ialah langkah pertama dalam menjawab soalan Sejarah. Kemahiran seterusnya ialah mengembangkan fakta menjadi penjelasan.
Apakah yang diminta oleh setiap kata arahan?
| Kata arahan | Bentuk jawapan | Panduan panjang |
|---|---|---|
| Nyatakan | Satu isi yang jelas | Satu baris |
| Jelaskan | Isi, sebab, kesan | Dua hingga tiga ayat bagi setiap isi |
| Bandingkan | Persamaan dan perbezaan, kedua-dua pihak disebut | Satu ayat berpasangan bagi setiap perkara |
| Nilaikan | Penghakiman dengan alasan yang menyokong dan yang menyangkal | Satu perenggan pendek yang berakhir dengan kesimpulan |
Skema pemarkahan memberi ganjaran kepada bentuk jawapan. Fakta yang betul tetapi berbentuk salah akan kehilangan markah.
Contoh kerja: satu fakta, empat kata arahan
Gunakan fakta ini daripada sukatan Tingkatan 4: Malayan Union dilaksanakan pada 1 April 1946, ditentang oleh orang Melayu, dan digantikan dengan Persekutuan Tanah Melayu pada 1 Februari 1948. 1 3
Nyatakan satu sebab Malayan Union ditentang. “Kuasa Raja-Raja Melayu berkurang.”
Jelaskan mengapa Malayan Union ditentang. “Malayan Union mengurangkan kuasa Raja-Raja Melayu, maka orang Melayu bimbang kedaulatan negeri mereka hilang. Kebimbangan itu mencetuskan bantahan yang membawa kepada penubuhan UMNO pada Mei 1946.” 2
Bandingkan Malayan Union dengan Persekutuan Tanah Melayu 1948. “Kedua-duanya ialah bentuk pentadbiran British bagi Tanah Melayu. Namun, Malayan Union mengurangkan kuasa Raja-Raja Melayu, manakala Persekutuan Tanah Melayu 1948 mengekalkan kedudukan mereka, jadi persekutuan itu lebih diterima oleh orang Melayu.”
Nilaikan kepentingan UMNO dalam menentang Malayan Union. “UMNO penting kerana ia menyatukan orang Melayu di bawah satu pertubuhan, maka bantahan menjadi lebih teratur. Walau bagaimanapun, bantahan Raja-Raja Melayu juga mendorong British menyemak semula rancangan itu. UMNO menguatkan tekanan, tetapi ia tidak bertindak seorang diri.”
Kesilapan yang menghilangkan markah
Kesilapan paling lazim ialah menulis jawapan Jelaskan untuk soalan Bandingkan. Dua perenggan yang baik tentang Malayan Union dan Persekutuan Tanah Melayu, tanpa kata penghubung, menyerahkan kerja membandingkan kepada pemeriksa.
Pembetulannya mudah: letakkan kata penghubung seperti “kedua-duanya”, “manakala” atau “sebaliknya” dalam setiap ayat perbandingan.
Bagaimana mengenal pasti kata arahan dengan cepat?
Garis bawah kata kerja dan tajuk sebelum menulis. Kemudian tanya diri sendiri sama ada satu baris sudah memadai, atau kata kerja itu meminta sebab, hubungan atau penghakiman.
Bagi soalan Nilaikan, rancang kesimpulan dahulu. Penghakiman yang ditulis pada saat akhir sering tertinggal atau terlalu umum.
Semak sendiri
Soalan: “Bandingkan kedudukan Raja-Raja Melayu dalam Malayan Union dengan kedudukan mereka dalam Persekutuan Tanah Melayu 1948.” Tulis rangka jawapan penuh.
Jawapan
Rangka yang lengkap menyebut satu persamaan dan satu perbezaan, dengan kedua-dua pihak dihubungkan.
Persamaan: “Kedua-dua Malayan Union dan Persekutuan Tanah Melayu 1948 ialah rancangan British untuk mentadbir negeri-negeri Tanah Melayu secara bersama.”
Perbezaan: “Malayan Union mengurangkan kuasa Raja-Raja Melayu, manakala Persekutuan Tanah Melayu 1948 mengekalkan kedudukan mereka sebagai pemerintah negeri masing-masing.”
Perhatikan bahawa setiap ayat menyebut kedua-dua pihak sekali gus. Semak butiran tepat dalam buku teks anda.
Apa yang perlu dipelajari seterusnya?
Teruskan dengan mengembangkan fakta menjadi penjelasan. Perancang bukti-ke-penjelasan Sejarah (Bahasa Inggeris) membantu anda membina jawapan langkah demi langkah.
Jika anda mahu seorang guru menyemak jawapan anda sendiri, lihat tuisyen Sejarah dalam talian satu lawan satu.