Penjelasan yang dikembangkan mempunyai tiga bahagian: isi, sebab ia berlaku, dan kesan yang lahir daripadanya. Fakta ringkas hanya memberi bahagian pertama.
Pelajaran ini menyusuli memahami kata arahan dan membawa kepada menggunakan bukti dalam jawapan KBAT.
Apakah tiga bahagian itu?
Isi ialah fakta yang dinyatakan dengan jelas. Sebab menerangkan mengapa ia berlaku atau mengapa ia penting. Kesan menyatakan apa yang terhasil daripadanya.
Bayangkan tiga ayat pendek berantai, dan setiap satu menjawab soalan “jadi apa?” bagi ayat sebelumnya.
Contoh kerja: daripada fakta kepada penjelasan
Soalan: “Jelaskan satu sebab UMNO ditubuhkan pada Mei 1946.” 1
Fakta ringkasnya: “UMNO ditubuhkan pada Mei 1946.”
Versi yang dikembangkan menambah rantai berikut.
- Isi: UMNO ditubuhkan pada Mei 1946 di Johor Bahru.
- Sebab: Orang Melayu mahu satu pertubuhan yang menyatukan bantahan terhadap Malayan Union, yang mengurangkan kuasa Raja-Raja Melayu. 2
- Kesan: Bantahan menjadi lebih teratur, lalu British bersedia berunding dan Malayan Union digantikan dengan Persekutuan Tanah Melayu pada 1948. 3
Kini jawapan menunjukkan punca, mekanisme dan hasil, iaitu tepat apa yang diminta oleh kata arahan Jelaskan.
Jawapan lemah berbanding jawapan kukuh
| Unsur | Lemah | Kukuh |
|---|---|---|
| Isi | UMNO ditubuhkan pada 1946 | UMNO ditubuhkan pada Mei 1946 |
| Sebab | (tiada) | Menyatukan bantahan terhadap Malayan Union |
| Kesan | (tiada) | Bantahan teratur, Malayan Union digantikan |
| Markah | Rendah, kerana hanya pernyataan | Lebih tinggi, kerana penuh dijelaskan |
Kesilapan yang menghilangkan markah
Kesilapan biasa ialah menulis empat fakta ringkas dan bukan mengembangkan dua fakta. Senarai “UMNO, Dato’ Onn, Malayan Union, 1946” menunjukkan pengetahuan tetapi tidak menunjukkan kefahaman.
Satu lagi ialah mengulang isi dengan perkataan lain dan menamakannya sebab. “UMNO ditubuhkan kerana UMNO diperlukan” tidak menambah apa-apa, jadi pastikan sebab ialah idea yang berbeza.
Ujian cepat untuk ayat anda sendiri
Selepas menulis satu isi, tanya “mengapa?” dan “jadi apa?”. Jika anda tidak dapat menjawab kedua-duanya, isi itu belum dikembangkan.
Cuba pada satu perenggan nota anda. Garis bawah setiap fakta, kemudian tulis sebab dan kesan di sebelahnya dengan pen warna lain.
Semak sendiri
Kembangkan fakta ini menjadi tiga ayat: “Persekutuan Tanah Melayu dibentuk pada 1 Februari 1948.”
Jawapan
Satu model jawapan:
Isi: Persekutuan Tanah Melayu dibentuk pada 1 Februari 1948 dan menggantikan Malayan Union.
Sebab: Malayan Union ditentang kerana mengurangkan kuasa Raja-Raja Melayu, maka British berunding dengan raja-raja dan UMNO.
Kesan: Kedudukan Raja-Raja Melayu dikekalkan, dan persekutuan itu menjadi asas pentadbiran ke arah kemerdekaan.
Rantai lain juga boleh mendapat markah jika sebab dan kesannya jelas serta berbeza daripada isi.
Apa yang perlu dipelajari seterusnya?
Pergi ke menggunakan bukti dalam jawapan KBAT, tempat sumber menyokong setiap dakwaan. Perancang bukti-ke-penjelasan (Bahasa Inggeris) mengikut rantai yang sama.
Jika anda mahu seorang guru membaca jawapan anda, lihat tuisyen Sejarah dalam talian satu lawan satu.