Untuk menjelaskan cadangan perubahan pentadbiran, nyatakan apa yang akan diubah, siapa yang terkesan dan mengapa ia dikemukakan. Kemudian berhenti, dan simpan reaksi untuk perenggan lain.
Pelajaran ini membuka tajuk peralihan politik selepas perang. Kebiasaan menjawab mengikut kata tugas dibincangkan dalam mentafsir kata tugas nyatakan, terangkan, bandingkan dan nilai.
Apakah tiga bahagian sesuatu cadangan?
Gunakan rangka apa-siapa-mengapa.
- Apa: perubahan terhadap cara wilayah itu ditadbir.
- Siapa: individu atau badan yang kedudukannya berubah.
- Mengapa: masalah yang hendak diselesaikan oleh perancang.
Tulis satu ayat untuk setiap bahagian, mengikut turutan itu.
Contoh penyelesaian: Malayan Union 1946
Soalan: Terangkan cadangan Malayan Union. Selepas Perang Dunia Kedua, pihak British melaksanakan Malayan Union pada 1 April 1946 1.
Apa: negeri-negeri Melayu, bersama Pulau Pinang dan Melaka, disatukan di bawah satu pentadbiran pusat yang diketuai seorang gabenor British.
Siapa: Raja-Raja Melayu kehilangan kuasa, dan kewarganegaraan menjadi lebih mudah diperoleh. Dua perkara inilah yang dibantah oleh pengkritiknya.
Mengapa: Malayan Union dirancang untuk menyatukan Tanah Melayu di bawah satu kerajaan bagi memudahkan pentadbiran.
Perhatikan bahawa setiap ayat menerangkan rancangan itu. Tiada ayat yang menyatakan sama ada orang ramai menyukainya.
Jawapan yang menyebut dengan jawapan yang menjelaskan
| Jawapan | Apa yang dilakukannya |
|---|---|
| “British melaksanakan Malayan Union.” | Hanya menyebut cadangan |
| “British melaksanakan Malayan Union untuk menyatukan Tanah Melayu di bawah satu pentadbiran, walaupun Raja-Raja Melayu akan kehilangan kuasa.” | Memberi apa, siapa dan mengapa |
Jawapan kedua hanya satu ayat, tetapi pembaca tahu apa yang berubah, untuk siapa dan untuk tujuan apa.
Kesilapan yang menghilangkan markah
Kesilapan lazim ialah mencampurkan cadangan dan reaksi dalam satu ayat. Ayat “Malayan Union tidak adil, jadi orang Melayu membantah” memberi pendapat dan reaksi sebelum rancangan itu sendiri diterangkan.
Betulkan dengan menjawab mengikut turutan. Terangkan rancangan dahulu, kemudian mulakan perenggan baharu untuk reaksi, seperti dalam membandingkan sebab penerimaan dan penentangan.
Semak sendiri
Tulis jawapan apa-siapa-mengapa untuk Persekutuan Tanah Melayu 1948. Fakta: sembilan Perjanjian Negeri ditandatangani antara British dan Raja-Raja Melayu pada 21 Januari 1948 3, dan Persekutuan bermula pada 1 Februari 1948 di bawah seorang Pesuruhjaya Tinggi British 2.
Jawapan
Apa: Persekutuan Tanah Melayu menggantikan Malayan Union dan bermula pada 1 Februari 1948 di bawah seorang Pesuruhjaya Tinggi British.
Siapa: kedudukan Raja-Raja Melayu dipulihkan, dan syarat kewarganegaraan menjadi lebih ketat berbanding Malayan Union.
Mengapa: British mengubah rancangan selepas penentangan terhadap Malayan Union, dan perjanjian baharu dirundingkan dengan Raja-Raja Melayu.
Jawapan ini menerangkan rancangan sahaja dan tidak menambah pendapat.
Apa yang perlu dipelajari seterusnya
Teruskan dengan membandingkan sebab penerimaan dan penentangan. Perancang bukti-ke-penjelasan (Bahasa Inggeris) mempunyai susun atur apa-siapa-mengapa.
Untuk sokongan guru, lihat tuisyen Sejarah dalam talian satu lawan satu.