Buku nota kosa kata yang berguna menyimpan setiap perkataan bersama kata yang lazim mengiringinya dan satu ayat yang anda tulis sendiri. Senarai panjang yang hanya dibaca melatih anda mengecam perkataan, sedangkan ayat buatan sendiri melatih anda menggunakannya.
Pelajaran ini ialah sebahagian daripada bahagian kosa kata dan peribahasa dalam SPM Bahasa Melayu. Ia sesuai dipelajari selepas membezakan sinonim yang hampir sama mengikut konteks.
Apa yang perlu ada dalam setiap entri?
Gunakan lima lajur bagi setiap perkataan.
- Perkataan: bentuk lengkap dengan imbuhan, contohnya “mencegah”.
- Maksud: penjelasan ringkas dalam bahasa yang mudah.
- Pasangan kata: perkataan yang lazim bergandingan dengannya.
- Ayat anda: satu ayat yang anda gubah sendiri.
- Kesilapan: bentuk salah yang mungkin anda tulis.
Lajur pasangan kata paling penting kerana ia menghalang terjemahan harfiah. Perkataan yang betul tetapi diletakkan dengan pasangan yang salah tetap kelihatan janggal dalam karangan.
Contoh: satu halaman bertema kesihatan
Berikut halaman asli dengan empat entri untuk tema amalan hidup sihat.
| Perkataan | Maksud | Pasangan kata | Ayat anda | Kesilapan |
|---|---|---|---|---|
| mengamalkan | melakukan sesuatu secara tetap | mengamalkan gaya hidup sihat | Keluarga itu mengamalkan pemakanan seimbang sejak anak mereka bersekolah. | mempraktikkan gaya hidup (terlalu kaku) |
| mencegah | menahan sesuatu yang buruk sebelum berlaku | mencegah penyakit, kemalangan | Senaman setiap pagi dapat mencegah penyakit jantung. | menghalang penyakit |
| menggalakkan | mendorong orang untuk melakukan sesuatu | menggalakkan pelajar bersukan | Pihak sekolah menggalakkan pelajar bersukan selepas waktu persekolahan. | menggalakan (ejaan salah) |
| kecergasan | keadaan badan yang cergas | kecergasan fizikal, tahap kecergasan | Ujian kecergasan fizikal diadakan setiap semester. | kecergasan badan sihat (susunan salah) |
Setiap ayat dalam jadual itu ialah contoh kecil yang boleh berdiri dalam perenggan karangan. Itulah tujuan buku nota: ayat itu sudah siap untuk digunakan atau disesuaikan.
Bagaimana entri itu memperbaiki satu perenggan?
Ambil perenggan ini, yang ditulis untuk tugasan tentang kesihatan pelajar.
Draf: Pelajar perlu jaga kesihatan. Mereka patut makan makanan seimbang dan buat senaman. Amalan ini boleh halang penyakit.
Semakan: Pelajar perlu menjaga kesihatan. Mereka patut mengamalkan pemakanan seimbang dan melakukan senaman setiap hari. Amalan itu dapat mencegah penyakit seperti kencing manis.
Perubahannya ada sebab masing-masing. “Jaga” menjadi “menjaga” kerana karangan memerlukan kata kerja berimbuhan. “Makan makanan seimbang” menjadi “mengamalkan pemakanan seimbang” kerana entri pertama dalam buku nota memberi pasangan kata yang tepat, dan “halang” menjadi “mencegah” kerana entri kedua menunjukkan maksudnya.
Bagaimana buku nota digunakan setiap minggu?
Pastikan rutin itu pendek supaya anda benar-benar melakukannya.
- Tambah sehingga lapan perkataan baharu daripada bacaan atau daripada karangan yang telah dibetulkan guru.
- Tulis satu ayat bagi setiap perkataan tanpa menyalin contoh kamus.
- Tutup buku, kemudian tulis perenggan empat ayat tentang tema itu dengan sekurang-kurangnya lima entri.
- Semak perenggan itu dengan buku nota dan betulkan pasangan kata yang salah.
Selepas sebulan anda akan memiliki beberapa halaman tema. Pilih halaman yang sepadan dengan tema karangan seterusnya dan baca semula pada petang sebelum anda menulis.
Apa kesilapan yang perlu dielakkan?
Kesilapan utama ialah menyalin perkataan dan maksudnya tanpa ayat. Perkataan itu terasa sudah diketahui, tetapi anda tidak dapat menggunakannya. Jika anda tidak dapat menulis ayat asli, perkataan itu belum menjadi milik anda, jadi tinggalkan dahulu daripada buku nota.
Pembina pelan karangan BM (Bahasa Inggeris) sesuai digandingkan dengan buku nota: rancang perenggan dahulu, kemudian pilih perkataan daripada halaman yang sepadan.
Semak sendiri
Lengkapkan satu entri untuk perkataan “menyediakan” bagi tema yang sama. Berikan maksud, dua pasangan kata, ayat anda sendiri dan satu kesilapan yang mungkin.
Jawapan
Satu contoh entri:
- Perkataan: menyediakan
- Maksud: menyiapkan sesuatu supaya boleh digunakan
- Pasangan kata: menyediakan makanan, menyediakan kemudahan
- Ayat anda: Kantin sekolah menyediakan sayur dan buah-buahan setiap hari.
- Kesilapan: sediakan makanan (tiada imbuhan)
Ayat anda akan berbeza. Semak bahawa ayat itu mempunyai subjek, kata kerja dan objek yang jelas.
Apa yang perlu dipelajari seterusnya?
Uji perkataan yang telah anda kumpulkan dalam set latihan kosa kata dan peribahasa. Jika entri anda menunjukkan masalah laras bahasa, baca bentuk karangan dan laras bahasa pula.
Untuk guru menyemak entri anda bersama-sama, lihat tuisyen Bahasa Melayu dalam talian satu lawan satu.