Tertib matriks ditulis sebagai baris × lajur, dan setiap unsur ditentukan oleh baris dan lajurnya dalam urutan yang sama. Apabila anda mengingat “baris dahulu, lajur kemudian”, kedua-duanya menjadi mudah.
Pelajaran ini ialah langkah pertama dalam bab Matriks. Selepas ini anda akan menambah dan mendarab matriks.
Bagaimana membaca tertib?
Baris mengalir mendatar, dan lajur mengalir menegak. Kira baris dahulu, kemudian lajur.
Contoh rekaan: sebuah kedai menjual 3 jenis kuih pada Sabtu dan Ahad. Jualan Sabtu ialah 30, 50, 10 dan jualan Ahad ialah 20, 0, 40.
P = | 30 50 10 |
| 20 0 40 |P mempunyai 2 baris (Sabtu, Ahad) dan 3 lajur (jenis kuih), jadi tertibnya 2 × 3. Ia mengandungi 2 × 3 = 6 unsur.
Bagaimana menyebut satu unsur?
Unsur pada baris i dan lajur j ditulis sebagai aᵢⱼ. Nombor pertama ialah baris dan nombor kedua ialah lajur, sama seperti tertib.
Dalam P, unsur pada baris 1 lajur 2 ialah 50, iaitu jualan jenis kuih kedua pada Sabtu. Unsur pada baris 2 lajur 1 ialah 20, jualan jenis kuih pertama pada Ahad.
Nilai 0 pada baris 2 lajur 2 bermaksud kuih jenis kedua tidak terjual pada Ahad. Sifar juga ialah unsur, dan ia mesti ditulis.
Kesilapan yang perlu dielakkan
Kesilapan pertama ialah menulis tertib P sebagai 3 × 2 kerana pelajar membaca “tiga jenis kuih” dahulu. Ingat bahawa tertib sentiasa baris dahulu, dan P mempunyai dua baris.
Kesilapan kedua ialah menukar kedudukan unsur: menulis unsur baris 1 lajur 2 sebagai 20 kerana pelajar membaca lajur dahulu.
| Soalan | Jawapan salah | Jawapan betul |
|---|---|---|
| Tertib P | 3 × 2 | 2 × 3 |
| Unsur a₁₂ | 20 | 50 |
| Unsur a₂₃ | 10 | 40 |
Petua: gerakkan jari telunjuk ke bawah mengikut baris dahulu, kemudian ke kanan mengikut lajur.
Semak sendiri
Q = | 4 7 |
| 1 9 |
| 6 2 |Nyatakan tertib Q, unsur a₃₂ dan unsur a₁₂. Adakah Q dan P sama?
Jawapan
Q mempunyai 3 baris dan 2 lajur, jadi tertibnya 3 × 2.
Unsur a₃₂ ialah baris 3, lajur 2, iaitu 2. Unsur a₁₂ ialah baris 1, lajur 2, iaitu 7.
Q dan P tidak sama, kerana tertib Q ialah 3 × 2 manakala tertib P ialah 2 × 3.
Langkah seterusnya
Teruskan dengan menambah dan mendarab matriks, kerana tertib menentukan operasi yang boleh dilakukan. Anda boleh berlatih dengan tutor operasi matriks dua kali dua (Bahasa Inggeris).
Jika anda mahu guru menyemak cara anda membaca matriks, lihat tuisyen Matematik dalam talian satu lawan satu.