Contoh sivik yang inklusif menamakan orang mengikut apa yang mereka lakukan, bukan mengikut sifat yang kononnya dimiliki sesuatu kumpulan. Dengan cara ini pemeriksa nampak bukti, dan jawapan anda adil kepada setiap komuniti.
Pelajaran ini sebahagian daripada kesejahteraan dan perpaduan negara. Ia menyambung membezakan objektif daripada hasil bukti.
Apakah yang menjadikan contoh berstereotaip?
Stereotaip ialah kenyataan tetap tentang setiap ahli sesuatu kumpulan. Ia menggunakan perkataan seperti “sentiasa”, “tidak pernah” atau “secara semula jadi”, atau memberi seluruh komuniti satu sifat.
Kenyataan begini tidak mendapat markah dalam Sejarah. Anda tidak boleh memetik dokumen atau peristiwa untuknya, jadi ia tidak menyokong sebarang isi.
Bagaimana rupa contoh yang adil?
Contoh yang adil mempunyai tiga bahagian: peranan, tindakan, serta tempat atau masa. Peranan boleh jadi sebuah parti, jawatankuasa atau majlis. Tindakan ialah apa yang berlaku, manakala tarikh atau tempat menunjukkan bila dan di mana.
Tiga bahagian yang sama boleh digunakan untuk mana-mana tema perpaduan, seperti persekolahan bersama atau kerjasama politik. Peristiwanya berubah, tetapi coraknya sama.
Contoh penyelesaian: menulis semula satu jawapan
Soalan: “Berikan satu contoh bagaimana kerjasama antara kaum membina perpaduan di Tanah Melayu.”
Jawapan lemah: “Rakyat Malaysia bergaul baik kerana setiap kaum secara semula jadi bertolak ansur.”
Jawapan ini memberi satu sifat kepada seluruh kumpulan dan tidak menyebut sebarang peristiwa. Pemeriksa tidak boleh memberi markah, dan ayatnya hanya melabel.
Jawapan lebih kukuh: “Pada pilihan raya 1955, UMNO, MCA dan MIC bekerjasama di bawah Parti Perikatan dan memenangi 51 daripada 52 kerusi yang dipertandingkan 1. Kerjasama itu menunjukkan bahawa parti yang mewakili komuniti berlainan boleh berkongsi satu platform, dan ia memperkukuh tuntutan untuk kemerdekaan.”
Jawapan kedua menamakan peranan (parti dalam Perikatan), tindakan (bekerjasama dan bertanding bersama) dan kesan (tuntutan merdeka lebih kukuh). Tiada kumpulan yang digambarkan mempunyai tabiat semula jadi.
Apakah ujian tiga soalan sebelum menulis?
- Siapa yang melakukannya? Namakan peranan atau badan, seperti parti, jawatankuasa atau majlis.
- Apakah yang dilakukan? Gunakan kata kerja yang boleh anda tunjuk dalam sumber.
- Adakah ayat itu masih adil jika nama kumpulan dibuang? Jika isi bergantung pada label, tulis semula.
Cuba ujian ini pada setiap contoh dalam nota anda, dan contoh yang lemah akan cepat kelihatan.
Apakah kesilapan yang menghilangkan markah?
Ada pelajar cuba kelihatan adil dengan menyebut semua komuniti dalam satu ayat, misalnya “semua kaum hidup bahagia bersama”. Ayat itu nampak inklusif, tetapi tidak membuktikan apa-apa.
Pembetulannya ialah memilih satu tindakan yang ada dalam rekod sejarah dan menerangkannya dengan jelas. Satu contoh tepat lebih berharga daripada ayat luas yang menyebut semua orang tanpa bukti.
Semak sendiri
Tulis semula ayat berstereotaip ini: “Rakyat negara kita sentiasa bersatu kerana itu sudah sifat kita.” Gunakan Rukun Negara sebagai contoh, dengan peranan, tindakan dan kesan.
Jawapan
Satu jawapan yang mungkin: “Majlis Perundingan Negara, yang terdiri daripada wakil kerajaan, parti politik, akhbar, kesatuan sekerja serta kumpulan agama dan sosial, menggubal Rukun Negara, yang diisytiharkan pada 31 Ogos 1970 2. Penglibatan pelbagai pihak memberi prinsip itu asas persetujuan bersama.”
Jawapan ini ada peranan (Majlis Perundingan Negara), tindakan (menggubal Rukun Negara) dan kesan (asas persetujuan bersama). Tiada sifat “semula jadi” diberikan kepada sesiapa.
Apa yang perlu dipelajari seterusnya?
Uji keempat-empat pelajaran dalam set latihan perpaduan. Untuk cara menggunakan bukti dalam jawapan KBAT, baca menggunakan bukti dalam jawapan KBAT.
Jika anda mahu guru menyemak contoh anda, lihat tuisyen Sejarah dalam talian satu lawan satu.