Contoh sivik yang neutral menerangkan apa yang dilakukan oleh sesebuah institusi dan apa yang berlaku selepas itu, tanpa pujian atau kecaman. Ia memastikan tumpuan kekal pada bukti, iaitu asas penilaian jawapan sejarah.
Pelajaran ini menutup kluster kedaulatan. Kemahiran berkaitan terdapat dalam menulis contoh sivik yang inklusif tanpa stereotaip.
Bagaimanakah rupa bahasa yang neutral?
Bahasa neutral menggunakan kata kerja yang melapor, seperti “meluluskan”, “mengumumkan”, “membina” dan “mengundi”. Ia mengelak kata sifat yang menghukum, seperti “bijaksana”, “cemerlang” atau “melulu”.
Melapor tidak menjadikan jawapan hambar. Ia menjadikan jawapan tepat, kerana setiap kata kerja menunjuk kepada sesuatu yang boleh disahkan oleh sumber.
Ujian huraikan-jangan-puji
Baca setiap ayat sivik dan tanya dua soalan.
- Adakah ayat ini menyatakan apa yang seseorang lakukan, atau apa yang saya fikirkan tentang mereka?
- Bolehkah pembaca yang berlainan pandangan masih bersetuju bahawa perkara itu berlaku?
Jika jawapan kedua ialah tidak, tulis semula ayat itu sebagai laporan tindakan.
Contoh kerja: penulisan semula
Negara Serindit ialah negara rekaan untuk latihan. Badan perundangannya meluluskan undang-undang yang mewajibkan bangunan awam mempunyai tanjakan.
Ayat yang memihak: “Kerajaan Serindit yang cemerlang menunjukkan kebijaksanaan sebenar dengan meluluskan undang-undang tanjakan.”
Perkataan “cemerlang” dan “kebijaksanaan sebenar” ialah pendapat. Ayat itu juga tidak menyatakan apa yang dilakukan oleh undang-undang itu.
Ayat yang neutral: “Badan perundangan Serindit meluluskan undang-undang yang mewajibkan bangunan awam mempunyai tanjakan, dan kementerian melaksanakannya, maka pengguna kerusi roda dapat memasuki pejabat dan sekolah.”
Versi neutral menamakan institusi, keputusan dan kesan kepada rakyat. Setiap bahagian boleh disemak, dan tiada parti yang dipuji.
Neutral berbanding bermuatan
| Bermuatan | Neutral |
|---|---|
| “Majlis yang bijak menyelesaikan masalah itu.” | “Majlis membaiki jalan itu, dan masa perjalanan berkurang.” |
| “Pemimpin yang bodoh mengabaikan amaran.” | “Pemimpin itu tidak bertindak atas amaran, dan banjir sampai ke pekan.” |
Dalam setiap pasangan, versi neutral menyatakan tindakan dan hasilnya. Pembaca boleh membentuk pandangan daripada fakta.
Kesilapan yang menghilangkan markah
Kesilapan lazim ialah menambah hiasan untuk menunjukkan keyakinan. Ayat seperti “ini membuktikan betapa hebatnya sistem itu” tidak menambah apa-apa yang boleh diberi markah oleh pemeriksa.
Kesilapan lain ialah menamakan parti atau individu semasa sebagai contoh untuk menyokong sesuatu isi. Gunakan institusi dan peristiwa yang diberikan buku teks, dan tumpukan pada peranan serta tindakan.
Semak kendiri
Tulis semula dengan bahasa neutral: “Pegawai Serindit yang memalukan itu membazirkan wang untuk pelabuhan baharu.”
Jawapan
“Pihak berkuasa pelabuhan Serindit membelanjakan sebahagian besar bajetnya untuk pelabuhan baharu, dan kerja itu siap selepas tarikh yang dirancang.”
Penulisan semula ini membuang “memalukan” dan “membazirkan”, yang merupakan penghakiman, dan melaporkan perbelanjaan serta kelewatan. Jika anda mahu menyatakan sama ada perbelanjaan itu wajar, itu sesuai untuk jawapan menilai dengan bukti.
Apa yang perlu dipelajari seterusnya
Uji diri anda dalam set latihan kedaulatan. Log kesilapan boleh merekod perkataan bermuatan yang anda temui dalam draf sendiri.
Untuk sokongan guru, lihat tuisyen Sejarah dalam talian satu lawan satu.