Untuk menerangkan tolak ansur, nyatakan apa yang dituntut oleh setiap pihak, apa yang setiap pihak sanggup beri, dan apa hasil persetujuan itu. Ayat “mereka bersetuju” sahaja belum menerangkan apa-apa.
Pelajaran ini menyusuli mengenal peranan badan perlembagaan dan membawa kepada menghubungkan peruntukan dengan tujuan.
Apakah rangka tuntutan, pemberian dan hasil?
Bagi setiap pihak, tulis tiga perkara. Tuntutan ialah apa yang ia mahukan. Pemberian ialah apa yang ia sanggup lepaskan. Hasil ialah apa yang akhirnya dipersetujui bersama.
Rangka ini menjadikan tolak ansur boleh dilihat, kerana persetujuan sebenar tidak menyenangkan semua pihak sepenuhnya.
Contoh kerja: tolak ansur dalam Perikatan
Menjelang Merdeka, Parti Perikatan ialah gabungan UMNO, MCA dan MIC 3. Perlembagaan yang digubal memuatkan peruntukan seperti kerakyatan (Bahagian III), kedudukan istimewa orang Melayu, bahasa Melayu sebagai bahasa kebangsaan dan Islam sebagai agama Persekutuan 1, dan ia dihuraikan sebagai wadah penyatuan kaum 2. Buku teks anda menerangkan tolak ansur antara kaum yang membawa kepada peruntukan ini.
| Pihak | Tuntutan | Pemberian | Hasil |
|---|---|---|---|
| Wakil orang Melayu (UMNO) | Kedudukan istimewa orang Melayu, bahasa Melayu dan Islam dikekalkan | Menerima syarat kerakyatan yang lebih terbuka kepada bukan Melayu | Kerakyatan bagi bukan Melayu serta peruntukan kedudukan istimewa, bahasa dan agama dalam perlembagaan |
| Wakil bukan Melayu (MCA dan MIC) | Kerakyatan yang jelas bagi penduduk bukan Melayu | Menerima kedudukan istimewa orang Melayu, bahasa Melayu dan Islam | Kerakyatan diperoleh dan hak asas kaum lain dilindungi |
Setiap pihak melepaskan sebahagian tuntutan, tetapi mendapat sesuatu yang penting. Jadual ini meringkaskan tolak ansur seperti yang lazim diterangkan dalam buku teks, jadi butiran tepat tuntutan tiap-tiap pihak perlu disahkan dalam buku teks anda.
Kenyataan umum berbanding penjelasan
| Jawapan | Mutu |
|---|---|
| “Parti dalam Perikatan bersetuju tentang perlembagaan.” | Hanya menyatakan hasil |
| “UMNO menerima kerakyatan yang lebih terbuka kepada bukan Melayu, manakala MCA dan MIC menerima kedudukan istimewa orang Melayu, bahasa Melayu dan Islam, jadi setiap pihak mendapat sebahagian daripada tuntutannya.” | Menamakan pemberian dan hasil bagi setiap pihak |
Kesilapan yang menghilangkan markah
Kesilapan biasa ialah menulis bahawa satu pihak menang dan satu lagi kalah. Tolak ansur bermakna kedua-dua pihak melepaskan sesuatu dan memperoleh sesuatu.
Kesilapan kedua ialah menyebut tolak ansur tanpa menamakan apa yang diberikan. Pemeriksa mahukan butiran yang dinamakan.
Bagaimana menulisnya dalam jawapan?
Gunakan satu ayat bagi setiap pihak, kemudian satu ayat yang menyebut hasil.
Contoh: “Wakil orang Melayu menuntut kedudukan istimewa dikekalkan tetapi bersetuju dengan syarat kerakyatan yang lebih terbuka. Wakil bukan Melayu menuntut kerakyatan tetapi menerima kedudukan istimewa orang Melayu. Hasilnya ialah satu susunan yang diterima semua parti dalam Perikatan.”
Semak sendiri
Terangkan satu tolak ansur dalam Perikatan menggunakan rangka tiga bahagian.
Jawapan
Tuntutan: orang Melayu mahu kedudukan istimewa, bahasa Melayu dan Islam dikekalkan, manakala bukan Melayu mahu kerakyatan.
Pemberian: setiap pihak melepaskan sebahagian tuntutannya, iaitu orang Melayu menerima kerakyatan bukan Melayu dan bukan Melayu menerima kedudukan istimewa orang Melayu.
Hasil: perlembagaan memuatkan kerakyatan bagi bukan Melayu serta peruntukan tentang kedudukan istimewa, bahasa Melayu dan Islam 1.
Jawapan lain juga diterima jika setiap pihak melepaskan sesuatu yang jelas dan sepadan dengan buku teks anda.
Apa yang perlu dipelajari seterusnya?
Teruskan dengan menghubungkan peruntukan dengan tujuan. Perancang bukti-ke-penjelasan (Bahasa Inggeris) mengikut rangka yang sama.
Untuk sokongan guru, lihat tuisyen Sejarah dalam talian satu lawan satu.