Simbol bahaya memberitahu anda jenis mudarat yang boleh disebabkan oleh sesuatu bahan. Jawapan SPM yang baik melangkah satu peringkat lagi dan menyatakan langkah berjaga-jaga yang sepadan dengan mudarat itu.
Pelajaran ini sebahagian daripada keselamatan makmal dan penyiasatan. Setelah anda boleh membaca simbol, teruskan dengan memilih radas yang sesuai untuk sesuatu tugas.
Apa amaran setiap simbol lazim?
Gunakan jadual di bawah sebagai semakan terhadap buku teks anda, yang menunjukkan set penuh yang digunakan dalam sukatan anda.
| Maksud simbol | Amaran | Langkah berjaga-jaga yang sepadan |
|---|---|---|
| Mudah terbakar | Mudah menyala | Jauhkan daripada api dan haba |
| Menghakis | Merosakkan kulit, mata dan logam | Pakai gogal dan sarung tangan |
| Toksik | Boleh meracun jika ditelan, disedut atau diserap | Bekerja di kawasan berudara, elak sentuhan |
| Mudah meletup | Boleh meletup akibat haba, hentakan atau geseran | Kendalikan mengikut arahan sahaja, simpan sejuk |
| Pengoksida | Menyuburkan api dengan membekalkan oksigen | Simpan jauh daripada bahan mudah terbakar |
| Berbahaya kepada alam sekitar | Merosakkan hidupan dalam air atau tanah | Buang sisa mengikut arahan, bukan ke dalam sinki |
Bagaimana saya menukar simbol menjadi jawapan penuh?
Fikirkan satu rantai tiga pautan: bahaya, risiko, langkah berjaga-jaga. Bahaya ialah sifat, risiko ialah cara ia boleh mencederakan seseorang, dan langkah berjaga-jaga ialah tindakan yang memutuskan rantai itu.
Bagi cecair yang menghakis, bahayanya ialah ia membakar kulit. Risikonya ialah percikan semasa menuang. Langkah berjaga-jaganya ialah memakai gogal dan menuang perlahan-lahan di atas dulang meja.
Contoh kerja: senario penyimpanan
Sebotol etanol dan sebotol asid pekat berada di satu rak berhampiran penunu Bunsen. Etanol mempunyai simbol mudah terbakar dan asid mempunyai simbol menghakis.
Langkah 1. Namakan bahaya. Etanol mudah menyala. Asid merosakkan kulit dan mata.
Langkah 2. Cari risiko. Percikan api daripada penunu boleh menyalakan wap etanol. Tumpahan asid boleh terkena tangan pelajar.
Langkah 3. Nyatakan tindakan. Alihkan etanol jauh daripada penunu. Simpan asid dalam dulang di bahagian bawah rak, dan pakai gogal serta sarung tangan semasa menuang.
Kesilapan yang menghilangkan markah
Pelajar kadangkala menulis “berhati-hati” atau “kendalikan dengan cermat”. Ini tidak memberi tindakan, jadi tiada markah.
| Jawapan kabur | Jawapan yang mendapat markah |
|---|---|
| Berhati-hati dengan asid | Pakai gogal dan sarung tangan kerana asid itu menghakis |
| Jauhi api | Jauhkan etanol daripada nyalaan kerana ia mudah terbakar |
| Buang dengan betul | Tuang sisa ke dalam botol sisa berlabel, bukan sinki, kerana ia berbahaya kepada alam sekitar |
Jawapan yang mendapat markah mengandungi perkataan simbol, “kerana”, dan satu tindakan khusus.
Semak sendiri
Seorang juruteknik mendapati sebotol bahan dengan simbol toksik telah tumpah dalam bilik stor yang tertutup. Nyatakan dua langkah berjaga-jaga yang munasabah dan kaitkan setiap satu dengan bahayanya.
Jawapan
Buka tingkap atau gunakan sedutan supaya wap tidak terkumpul, kerana wap toksik boleh disedut.
Pakai sarung tangan dan pelitup semasa membersihkan tumpahan, kerana bahan toksik boleh diserap melalui kulit atau disedut.
Satu lagi perkara yang diterima ialah melaporkan tumpahan kepada guru dan bukan membersihkannya seorang diri.
Apa yang dipelajari seterusnya
Simbol bahaya menyediakan latar untuk memilih peralatan. Teruskan dengan memilih radas yang sesuai untuk sesuatu tugas, kemudian cuba set latihan penyiasatan.
Untuk berlatih ayat keselamatan bersama guru, lihat tuisyen Sains dalam talian satu lawan satu.