Menilai dakwaan bermaksud menyemak sejauh mana data yang diberi boleh membawa anda. Empat semakan meliputi kebanyakan soalan: adakah ada perbandingan, adakah bezanya cukup besar, adakah ujian itu adil, dan adakah perkataan sepadan dengan bukti.
Set ini melanjutkan keselamatan makmal dan penyiasatan. Setiap set data adalah asal, jadi jadual di hadapan anda ialah satu-satunya sumber fakta.
Apa yang diliputi bahagian ini?
Terdapat empat pelajaran dan satu set latihan. Anda mengenal pasti kumpulan perbandingan yang diperlukan, menerangkan mengapa beza kecil mungkin tidak menyokong kesimpulan yang kuat, mengasingkan keputusan berulang daripada reka bentuk ujian adil, dan menulis semula kesimpulan yang terlalu yakin.
Bagaimana bahagian-bahagian ini bersambung?
Empat semakan berjalan mengikut turutan, dan setiap satu boleh menghentikan sesuatu dakwaan.
| Pelajaran | Semakan | Apa yang ditangkap |
|---|---|---|
| Kumpulan perbandingan | Adakah ada sesuatu untuk dibandingkan? | Dakwaan dengan hanya satu kumpulan |
| Beza kecil | Adakah jurang lebih besar daripada serakan? | Beza yang hilang dalam variasi |
| Ulangan berbanding ujian adil | Adakah hanya satu perkara diubah? | Ulangan yang menyembunyikan reka bentuk tidak adil |
| Menulis semula | Adakah perkataan sepadan dengan data? | Perkataan seperti sentiasa dan membuktikan |
Set latihan bersepadu mencampur keempat-empat semakan.
Satu contoh orientasi yang ringkas
Seorang rakan sekelas mendakwa, “Muzik membuatkan pelajar menyelesaikan teka-teki lebih cepat.” Satu-satunya data yang diberi ialah 6 pelajar menyelesaikan teka-teki dengan nilai min 40 s semasa muzik dimainkan.
Semakan pertama menghentikan dakwaan itu. Tanpa kumpulan yang menyelesaikan teka-teki dalam senyap, tiada apa untuk dibandingkan dengan 40 s, jadi data langsung tidak dapat menyokong dakwaan. Tiga semakan lain hanya terpakai apabila perbandingan wujud.
Siapa yang patut bermula di mana?
Jika anda cenderung mempercayai dakwaan sebaik sahaja melihat nombor, mulakan dengan pelajaran pertama. Jika kesimpulan anda kedengaran betul tetapi terlalu kuat, pergi ke yang terakhir. Gunakan makmal bukti graf dan perbandingan adil (Bahasa Inggeris) untuk set data tambahan.
Untuk menelusuri empat semakan bersama guru, lihat tuisyen Sains dalam talian satu lawan satu.